RADAR+ Online

Word Abonnee

tekst: Lara Aerts | fotografie: Annemarie Bax

_Annemarijne_Bax_-_004_RADAR_OP_DE_TUIN_Jose_.jpg

Tuinieren: goed voor je lijf en je hoofd

Alleen al kijken naar een boom, of zelfs maar een plaatje van een boom, heeft een positief effect op de gezondheid. Daarom zou iedereen moeten tuinieren. 

Rozemarijn van West en Roos Beute zijn ont­wer­pers van eetbare tuinen (roosgoesgreen.nl). Ze werkten op basis van permacultuurprincipes waarbij ze een duurzaam systeem creëeren; alle planten ondersteunen elkaar. In permacultuur­tuinen staan fruitbomen, vaste planten, groenten, kruiden en bloemen door elkaar.


In de permacultuurtuin heerst de natuur

‘Het idee van permacultuur is dat je de natuur zijn werk laat doen, en niet jijzelf, bijvoorbeeld als het aankomt op bestrijding van plagen en ongedierte. Je zet schermbloemigen in de tuin, daar komen sluipwespen op af die luizen en rupsen eten. En je plant aromatische kruiden zoals lavendel en rozemarijn die een schimmelwerende werking hebben om je appelboom heen. Je denkt almaar aan het dierenleven, dus je creëert een houtwal met snoeiafval voor egels en andere beesten die daarin kunnen schuilen.’


Moestuin versus eetbare tuin

‘Een klassieke moestuin bevat eenjarige planten, je begint dus elk jaar opnieuw. Ze zijn minder sterk dan meerjarige planten dus je moet er welhaast dagelijks aandacht besteden. Heb je daar geen zin in of tijd voor, maar wil je toch eetbare dingen in je tuin? Plant dan fruitbomen en struiken met klein fruit. Rood fruit is duur in de winkel, dus het is slim om kruisbessen, frambozen, bramen en aalbessen tussen je sierplanten te zetten. Rabarber en aardperen zijn ook geschikt voor in de tuin. Aardperen krijgen mooie bloemen, ze zijn lekker en makkelijk te verbouwen. Elke keer als je in het najaar of de winter aardperen op het menu wil, haal je er een paar uit de grond. Snijbiet is eenjarig, maar wel heel makkelijk. Je zet drie plantjes neer, en eet daar het hele seizoen van.’


De hoogte in

‘In veel bestaande tuinen liggen tegels, die kunnen wij eruit halen en ter plekke hergebruiken. Stoeptegels kun je in tweeën breken, ‘baksteensgewijs’ opstapelen en tussen de tegels kun je muurplantjes plaatsen. We proberen ook altijd een pergola te bouwen voor klimplanten. De flespompoen gaat makkelijk de hoogte in, dat weten veel mensen niet. Voor kinderen bouwen we een wilgenhut waar planten overheen kunnen groeien. Door die hoogteverschillen krijgt de tuin een wilde uitstraling.’

Albertine Duin tuiniert al bijna haar hele leven, ze is lid van een tuinclub waarmee ze tuinen in binnen- en buitenland bezoekt. Met haar eigen tuin won ze ooit de eerste prijs tijdens de Opentuinendagen in Overschie.
Het allerbelangrijkst is dat je relaxed bent, zegt mevrouw Duin over tuinieren. ‘Je kunt je constant druk maken: over onkruid, slakken, droogte, vorst. Maar planten gaan soms dood. Zo is de natuur. Als iets dit jaar niet lukt, dan misschien volgend jaar. Ik zie de strijd tegen het onkruid als een wedstrijdje. Je verliest het altijd, en onkruid als zevenblad, heermoes en haagwinde vind ik allemaal heel erg. Maar ik word er op een prettige manier agressief van. En ik denk: als er geen onkruid zou groeien, dan had ik niks te doen. Deze manier van tuinieren heb ik trouwens niet zelf verzonnen. Ik heb me laten inspireren door tuinauteur Romke van de Kaa.’


Je eerste tuin

‘Stel: je krijgt je eerste tuin, en je hebt nog geen ervaring of kennis. Neem dan iemand in de arm die er verstand van heeft, een kennis of een professional. Die laatste kost wat, maar het kan een hoop beginnerspech en frustratie schelen, waardoor je sneller de smaak te pakken krijgt. Toen ik mijn eerste tuin liet aanleggen, vroeg ik de ontwerper om een onderhoudsrijke tuin, dat vind ik leuk. Dat zou ik de beginnende tuinliefhebber niet adviseren. Begin liever met een arbeidsarme tuin, als je er lol in krijgt kun je je tuin altijd wat arbeidsintensiever maken.’


Bodembedekkers

‘Heb je een drukke baan en een gezin, dan is er niet veel tijd voor de tuin. Zorg voor voldoende struiken en plant bodembedekkers: dat zijn woekerende, kruipende planten zoals maagdenpalm of lievevrouwenbedstro, een schattig plantje dat in het voorjaar bloeit. Op die manier krijgt het onkruid minder kans. Je kunt ook houtsnippers neerleggen, maar persoonlijk vind ik dat lelijk.’


Struik wordt nijlpaard

‘Ooit hoorde ik dat je een fruitboom zo moet snoeien dat er een duif doorheen kan vliegen. Voor mijn kleinkinderen snoei ik een paar buxusstruiken in de vorm van een eend of olifant. Je kunt gaas kopen in allerlei vormen. Die trek je over een struik heen en je snoeit alles wat erdoorheen komt. Je hoeft geen artistiek talent te zijn om van een struik een nijlpaard te maken.’
Meer over relaxed en humoristisch tuinieren: romkevandekaa.nl

 

Inspiratie
 + Trompenburg Tuinen & Arboretum in Kralingen, Rotterdam, trompenburg.nl
 + De tuinen van Kasteel de Wildenborch in Vorden, wildenborch.nl
 + De tuinen van Landgoed de Wiersse, dewiersse.com

Tuinsites
Op deze site vind je voor elke maand een tuintip: lepona.nl/tuinieren Wil je tuinieren zonder al te veel geld uit te geven? Check voor inspiratie: zaansgroen.wordpress.com (tips voor tuinieren met een klein budget). Op de site van Ikea vind je veel fijne tips voor tuin of balkon: wooninspiratie.ikea.nl (5 x tuininspiratie on a budget + moestuin op klein balkon). Heb je geen (volks)tuin maar wil je wel tuinieren? Dat kan ook verticaal, kijk op ikwoonfijn.nl (verticaal tuinieren, 27 diy ideeën).
En zelfs als je helemaal geen ‘buiten’ hebt, kan
je nog altijd van petflessen een raamtuin maken, check raamtuin.nl. Elke plant helpt om het regenwater te absorberen. Dat is in grote steden als Amsterdam hard nodig. Op rainproof.nl lees je hoe je je tuin regenbestendig maakt.

Groene subsidies
Sommige gemeenten hebben subsidies voor burgers die hun omgeving vergroenen. Denk aan gevelsubsidie, groenedakensubsidie, subsidie voor (moes)tuinprojecten, stadslandbouw en inno­vatieve voedselinitiatieven, groene schoolpleinen et cetera. Check de web­site van je gemeente of bel ze op!

Volkstuin? Minder stress en eenzaamheid!
Tuinieren kun je gerust vergelijken met sporten in de buitenlucht: je beweegt, zweet en verbrandt flink wat calorieën. Daarnaast geeft tuinieren een goed gevoel. Bijzonder hoogleraar Natuurbeleving aan de Rijksuniversiteit Groningen Agnes van den Berg was de eerste die aantoonde dat tuinieren en natuurbeleving stressverlagend werken. Stedelingen met een volkstuin gaan minder vaak naar de huisarts en voelen zich minder eenzaam. In groene wijken zijn mensen gezonder dan in grijze wijken. Alleen al kijken naar een boom, of zelfs maar een plaatje van een boom, heeft een positief effect op de gezondheid. Meer weten over de weldadige effecten van natuur en tuinieren: agnesvandenberg.nl.




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
inhoud6.jpg