RADAR+ Online

Word Abonnee

GettyImages-452703851.jpg

Wat eet je eigenlijk? Gevulde koeken

Het heeft iets gezellig ouderwets: een ­gevulde koek. Net als een banketstaaf of een kano. Eén dingetje: terwijl je denkt dat er amandelen ­gebruikt zijn voor de spijs, zit je waarschijnlijk te kauwen op witte bonen.
bestelonline445

Gevulde koeken zijn toch gevuld met amandelspijs?
Amandelspijs is een mengsel van gemalen amandelen en suiker. Het zit alleen in gevulde koeken als er duidelijk ‘amandelspijs’ op de verpakking staat. Als het er niet op staat, bestaat de vulling meestal uit gemalen witte bonen en sojabonen, suiker, een minuscuul beetje amandel of gemalen abrikozen­pitten (die smaken ook naar amandel), wat amandel­aroma en nog een handvol toevoegingen. Zo’n vulling heet ‘banketspijs’ of ook wel ‘banketbakkersspijs’. Niet alleen gevulde koeken, maar ook banketstaven, kano’s en speculaas kunnen gevuld zijn met zulke ‘bonenspijs’ in plaats van amandelspijs. De belangrijkste reden: de prijs. Bonen zijn een stuk goedkoper dan amandelen. Hoe goedkoper de gevulde koek, kano of speculaas, hoe groter de kans dat er banketspijs en geen amandelspijs in zit.

Maar in ‘roomboterkoeken’ zit toch altijd amandelspijs?
‘Roomboter’ gaat alleen over het deeg, de koek zelf dus. ‘Roomboterspeculaas’ of ‘met room­boter gevulde koeken’ zegt dus niets over de ­vulling, al zul je amandelspijs vaker in roomboterkoek tegen­komen dan in gewone koek. Koekdeeg met room­boter is ook een stuk duurder dan koek met spotgoedkope palm- of raapolie; populaire ­bakkerijvetten. Het is waarschijnlijk ook gezonder. Palmolie is een ­verzadigd vet waarvan overtuigend wetenschappelijk bewezen is dat het slecht is voor je hart en bloedvaten. Van melkvet, wat in room­boter zit, is (nog) niet wetenschappelijk aangetoond dat het slecht is voor je cholesterolgehalte of hart en vaten, aldus de Gezondheidsraad.

Is banketspijs ongezonder dan amandelspijs?
Zowel amandelen als bonen zijn een prima voedings­middel, maar als ‘spijs’ bestaan ze allebei voor de helft uit suiker. Daardoor kun je spijs niet bepaald ‘gezond’ noemen. Verder bevatten alle gevulde koeken, maar ook kano’s en speculaas, ook nog tussen de 15 en 20 procent verzadigd vet, groten­deels uit het koekdeeg. In amandelspijs zitten vooral gezonde, onverzadigde vetten; omdat bonen van zichzelf niet veel vet bevatten zit er in banket­spijs meestal extra raapolie, op zich ook een ­gezonde olie. Amandelspijs is dus niet ‘beter’ of ‘gezonder’ dan banketspijs, maar wel een stuk lekkerder. Banket­spijs kan wel een uitkomst zijn voor mensen met een notenallergie.

Zijn gevulde koeken heel slecht voor de lijn?
Door al dat vet en suiker zijn alle gevulde koeken gigantische caloriebommen: ongeveer 400 kilocalorieën per 100 gram. Eén gevulde koek weegt ongeveer 70 gram, dus daar zitten al snel 280 calorieën in, evenveel als in een gemiddeld ontbijt. Voor de zoete trek kun je beter een paar biscuitjes nemen. Of een banaan.

Zitten er in banketspijs niet meer toevoegingen dan in amandelspijs?
Dat maakt nauwelijks uit. Zowel in banketspijs als amandelspijs zitten dezelfde toevoegingen: citroenschil en -sap of citroenaroma; ei voor de binding; een rijsmiddel (E500, natriumcarbonaat) en verdikkingsmiddel of stabilisator, zoals sorbitol (E 422); en een conserveermiddel (E 202, kalium-­sorbaat), vooral omdat er ei in zit. Veel van deze toevoegingen zijn nodig omdat de koeken langere tijd houdbaar, stevig en nog lekker moeten zijn. Als je gevulde koeken zonder dit soort toevoegingen wilt, zul je ze zelf moeten bakken ...



Gevulde koeken (9 stuks)

Nodig:
•    150 g koude boter, in kleine stukjes
•    1 en ½ ei, apart losgeklopt
     (eventueel 1 tl geraspte citroenschil)
•    200 gram bloem (+ extra)
•    100 gram witte basterdsuiker
•    snufje zout
•    200 g amandelspijs (op kamer­temperatuur, amandelspijs, bijvoorbeeld van Dr. Oetker, is gewoon in de supermarkt te koop)
•     9 witte amandelen

Extra: deegkom, messen, vork, deegroller, glas met doorsnede 7½ cm, kwastje

Meng bloem, suiker en zout door elkaar in een deegkom. Koel je handen onder de koude kraan en kneed de boterstukjes zo snel mogelijk door de bloem. Doe er 1-2
eetlepels koud water bij als het deeg te droog is. Vorm het deeg tot een bal, wikkel in plasticfolie en zet 45 minuten in de ijskast.
Zet de oven op 170 °C. Prak 1 ei (en eventueel de citroenrasp) door de amandelspijs. Bestrooi het aanrecht met bloem.
Rol het deeg uit tot een lap van ca. ½ cm dik. Steek met het glas 18 rondjes uit.
Leg 9 rondjes op de bakplaat. Verdeel de amandelspijs erover. Houd de randjes vrij
en bestrijk ze met het kwastje met water. Leg de andere deegrondjes erop en druk de randen dicht met een vork. Druk in het midden een amandel.
Bestrijk de koeken aan de bovenkant met ei. Zet ze in het midden van de oven en bak ze in circa 35-40 minuten goudbruin




Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.