RADAR+ Online

Word Abonnee

tekst: Jean-Pierre van de Ven illustratie: Sophie van Boven

alsdekonijnen.jpg

Nee schat, vanavond niet

Als relatietherapeut krijg ik regelmatig de vraag voorgelegd hoe vaak normale stellen seks hebben, dat wil zeggen vrijen met penetratie. Het antwoord is even simpel als ontluisterend: dat weet niemand. Het wordt wel onderzocht, vaak zelfs, maar de ­verschillende onderzoeken spreken elkaar tegen. In het handboek voor de classificatie van psychische stoornissen, de Diagnostic and Statistical Manual, vijfde editie, ook bekend als ‘de DSM 5’, staat dan ook geen normale frequentie van seks vermeld, zelfs niet in het hoofdstuk over seksuele disfuncties. Daar is ook een inhoudelijke reden voor. De vraag of iemand regelmatig seks heeft is namelijk geen criterium voor het vaststellen van een psychische stoornis. Als je geen seks hebt met je partner kun je mentaal ­volkomen in orde zijn. Een paar cijfers zijn er wel, en zorgen zijn er ook.

In een artikel met de onheilspellende kop ‘Nederlandse jongeren doen steeds minder aan seks - en volwassenen trouwens ook’ (Volkskrant, 20 juni 2017) berichtte Anneke Stoffelen dat seks steeds minder op het programma staat van de moderne mens, jong en oud. In Zweden gaat de regering onderzoeken hoe het komt dat de Zweden zo weinig vrijen. In België wil de regering een ‘date night’ instellen om seks onder ­Belgische koppels te bevorderen. Kennelijk is dat nodig. Geldt dat ook voor Nederland? Stoffelen baseert haar artikel op cijfers van kenniscentrum seksualiteit Rutgers, dat in 2012 de Monitor Seksuele Gezondheid presenteerde. Toen bleek dat 17 procent van de mannen en 22 procent van de vrouwen in Nederland in het afgelopen jaar geen seks had gehad. Is er reden voor paniek? Komen seksloze relaties steeds meer voor? En zo ja, zijn zulke relaties dan ten dode opgeschreven? Kan een mens gelukkig zijn met een partner zonder seks te hebben?

Dikke maatjes, maar ieder een eigen slaapkamer
Pieter en Sonja zijn ‘al’ dertig jaar samen, zoals ze zeggen. De laatste tien jaar hebben ze geen seks meer gehad, althans niet met elkaar. Pieter gaat af en toe naar het buitenland voor zaken en om prostituees te bezoeken. Sonja heeft al twee jaar een minnaar. Dat heeft ze Pieter verteld en hij is jaloers, maar toch wil hij de relatie niet verbreken. Sonja wil dat ook niet. Ze zou het jammer vinden om al hun jaren samen zomaar weg te gooien. Bovendien hebben ze samen kinderen en veel vrienden. Ze zijn dikke maatjes, die het samen heel gezellig hebben, thuis en op vakantie. Wat te doen? Dat Pieter en Sonja wel seks hebben met anderen bewijst dat ze geen seksuele stoornis hebben. In ons kennismakingsgesprek sluit ik ook andere mentale en lichamelijke oorzaken van seksuele onthouding uit. Gebruiken ze bijvoorbeeld medicatie, drank of drugs in die mate dat het hun lustgevoelens beïnvloedt? Heeft een van beiden een hartaandoening of last van astma? Is een van de kinderen ziek, of gewend om regelmatig bij de ouders te slapen? Is er stress, bijvoorbeeld vanwege financiële ­pro­blemen of werkloosheid? Ik vraag naar depressie en naar seksuele trauma’s uit het verleden, zoals misbruik of seksueel geweld, want die hebben natuurlijk ook een remmende invloed op het seksleven. Een andere remmende factor is leeftijd. Hoe ouder we worden, hoe minder zin in seks we hebben. Als geen van de genoemde factoren kan verklaren waarom een stel geen seks heeft, dan ligt het voor de hand dat relatieproblemen de oorzaak zijn. Denk aan problemen met communiceren, aan regelmatig escalerende ruziepatronen en aan ontrouw van een of beide partners. Het is verstandig om eerst deze problemen op te lossen, voordat het stel weer probeert om een normaal seksleven te hebben. Maar die vlieger gaat niet op voor Sonja en Pieter. Als de jaloezie en de ruzies om Sonja’s minnaar na enkele gesprekken zijn verminderd, zegt Sonja dat ze een relatie met Pieter wil blijven hebben - zonder seks. Ze wil hun huis verbouwen, zodat ze een eigen slaapkamer heeft, maar nog wel met Pieter samen kan eten en gasten ontvangen. Na enige aarzeling gaat Pieter akkoord. Het alternatief, een leven zonder Sonja, lijkt hem nog minder plezierig.

Maar wat is er nou écht aan de hand?
Mireille en Duco zijn 24 jaar samen. De seks was ­vanaf het begin van hun relatie ‘niet ideaal’. Duco wil graag snelle seks hebben, onder de dekens, met het licht uit. Mireille wil liever lang liefkozen en kijken naar wat ze aan het doen zijn, liefst in een spiegel, maar in elk geval met het licht aan. De laatste vijf jaar is hun seksleven geheel opgedroogd. ‘We liggen elkaar niet zo in bed’, zegt Mireille. Duco zegt dat hij wat de seks betreft volkomen is uitgekeken op zijn vrouw. ‘Ik houd van haar en van de kinderen en dat geef ik niet op, maar een leven zonder seks is prima voor mij.’ Zulke teksten hoor ik vaker: We zijn seksueel op elkaar uitgekeken. Seks hoeft niet zo voor mij. Seks is meer iets voor als je verliefd bent. Mijn testosterongehalte is te laag. De overgang was heftig. We hebben geen seks meer omdat we elkaar fysiek niet meer aantrekkelijk vinden. We zijn maatjes geworden en onze vriendschap staat de spanning in de weg die nodig is om seks met elkaar te willen hebben.’ Ik heb het al zo vaak gehoord dat het bijna logisch klinkt. Maar ik heb geleerd om zulke redeneringen te wantrouwen. Al te vaak dienen ze namelijk als rookgordijn. Ze verhullen wat er écht aan de hand is, namelijk dat mensen de moed hebben opgegeven om iets aan zichzelf, of aan hun leven te veranderen. Stellen verliezen de moed doordat ze elkaar in gesprekken niet bereiken en maar blijven doordraaien in ongelijke relatiepatronen. Duco wil het licht niet aandoen, omdat hij bang is dat hij dan zijn dominante positie in de relatie zal ­ver­liezen. Wie weet wat Mireille straks allemaal nog meer wil bepalen als hij toegeeft? Duco dwingt - bewust of onbewust - zijn macht af met een seks­staking. Mensen verliezen ook de moed vanwege individuele kwesties. Meestal is dat angst. Sonja zegt dat ze de goede tijden met Pieter niet wil weggooien, maar in werkelijkheid is ze te bang om op eigen benen te staan. Dus blijft ze bij Pieter wonen en vrijen met haar minnaar, totdat een van beide mannen er genoeg van krijgt. Haar afhankelijkheid, het ware probleem, wordt daar alleen maar groter van. 



  ZO BESPREEK JE INTIEME ZAKEN
1   Wacht niet op de ander. Stel een moment voor om te praten en zet dit in de agenda’s.
2 Wacht niet op de ander. Stel een moment voor om te praten en zet dit in de agenda’s.
3

Als je de partner bent die luistert: vraag door. Wees nieuwsgierig. Maak geen verwijten, zet niet je eigen mening uiteen.

4 Verwissel na tien minuten van rol:
degene die de behoefte uitspreekt wordt toehoorder
en vice versa.



Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.