RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Irene van den Berg

rozebril.jpg

5 lessen uit de positieve psychologie

De trein heeft vertraging en je morst koffie op je allermooiste blouse.  Of veel erger nog: je hebt flinke financiële pech en knallende ruzie met een vriendin. Iedereen krijgt te maken met kleine en grote tegenslagen. Laat je niet kisten door negatieve gevoelens. Door elke dag inzichten uit de positieve psychologie toe te passen, wordt je leven een stuk fijner.


 4bestelnu

Altijd als er iets leuks staat te gebeuren, ben ik bang dat het misgaat. Als kind vreesde ik voor iedere verjaardag weer dat ik dan ziek zou zijn. En toen ik ging trouwen, checkte ik de weken voor de bruiloft panisch alle weerberichten omdat ik bang was dat de dag in het water zou vallen. En nog steeds als ik een feestje geef, ben ik nerveus dat alle gasten op het laatste moment afzeggen. Toch vind ik mezelf een optimist. Ik geniet erg van de mooie dingen in het leven. Al denkt mijn lief daar anders over; die vindt mij soms een doemdenker.


Goed omgaan met elke situatie

‘Optimisme betekent niet dat je alleen maar positieve uitkomsten verwacht. Maar dat je het vertrouwen hebt dat je, ook als de dingen niet op jouw manier gaan, goed zult omgaan met de situatie’, stelt de Britse auteur en voormalig psychotherapeut Nash Popovic. Deze uitspraak vat de uitgangspunten van de positieve psychologie mooi samen. De grondleggers vonden de traditionele psychologie te veel gericht op psychische problemen als depressie en burn-out. Zij legden liever de nadruk op een positieve omgeving, ervaringen en eigenschappen. Want door je op de goede dingen in je leven te richten, leid je een fijner, succesvoller en zinvoller leven. Oké, daar kan ik nog wel wat van leren. En anderen misschien ook.

Vijf lessen uit de positieve psychologie die je direct kunt toepassen in je dagelijks leven.

1. Bedenk welke drie dingen vandaag wél goed gingen

Na een vervelende opmerking van een collega of financiële tegenslag, vergeet je vaak wat er allemaal wél goed ging die dag. Dat is zonde: want stilstaan bij leuke ervaringen bevordert je geluksgevoel. Een goede oefening is om aan het einde van de dag drie momenten te bedenken waarvoor je dankbaar bent. Dat hoeven geen spectaculaire dingen te zijn: ook een tekening van een (klein)kind, een leuk gesprekje met de buurvrouw of een lekkere lunch zijn waardevol. Wil je het nog wat serieuzer aanpakken, houd dan een dankbaarheidsdagboekje bij waarin je deze dingen opschrijft. Als je dit een tijdje volhoudt, leer je je hersenen zich meer te focussen op positieve zaken.

 

2. Omring je met mensen van wie je blij wordt

Sommige mensen zijn energievreters. Ze hebben het vooral over zichzelf en klagen vaak. De positieve psychologie leert dat je je beter kunt omringen met mensen van wie je blij wordt; die leuke plannen hebben en inspireren en motiveren. Zij helpen jou positiever in het leven te staan. Overigens heb je zelf ook invloed op hoe positief je relaties zijn. Namelijk door actief en constructief te reageren op de verhalen van de
ander. Stel, een vriendin vertelt dat ze promotie heeft gemaakt op haar werk. Een actieve en constructieve reactie is dan: wat geweldig voor je! Je hebt er hard voor gewerkt. Hoe ziet je nieuwe functie eruit? De kans is groot dat er een geanimeerder gesprek volgt dan wanneer je alleen maar zegt: goed nieuws, gefeliciteerd! (dat is passief–constructief). Of actief en destructief reageert met de woorden: ‘Gefeliciteerd, maar ben je niet bang dat je het dan veel te druk gaat krijgen? Je werkt nu al zo hard.’ In dat geval beland je al snel in een gesprek over de negatieve kanten van haar werk.

3. Zoek een uitdaging die past bij je talent en ontdek flow

Flow is een bekend begrip uit de positieve psychologie. De term doelt op het gevoel dat je zó gefocust bent dat je helemaal wordt opgeslokt door wat je doet.
Bijvoorbeeld als je een interessant boek leest,
fanatiek sport of een boeiend gesprek hebt. Degene die voor het eerst over flow schreef, is de Amerikaans-Hongaarse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi, een van de oprichters van de positieve psychologie. Hij interviewde mensen die geregeld topprestaties moesten leveren: topsporters, musici en chirurgen. Hij kwam erachter dat flow een universele ervaring is van totale concentratie, waarbij mensen tijd en omgeving vergeten. Wie begrijpt wat flow is, kan er actief naar op zoek gaan. Goede flow-activiteiten zijn niet te moeilijk, maar ook niet te makkelijk. Als je een saaie routineuze baan hebt, zul je op je werk niet snel flow ervaren. Maar ook niet als je werk heel stressvol is en je voortdurend het gevoel hebt dat je achter de feiten aan loopt. Voor flow is het beste om een uitdaging te zoeken die past bij je talenten. Voer daarvan de moeilijkheidsgraad
telkens een beetje op. Heel belangrijk: schakel alle verleidingen uit. Dus: televisie uit, laptop aan de kant en je mobiel op vliegtuigstand.

4. Geniet met al je zintuigen, koester herinneringen

Genoot je vanochtend van een kop koffie? Heb je eraan geroken en de tijd genomen om de smaak ervan te ervaren? Of heb je hem gedachteloos naar binnen gegoten? Door onze drukke levens razen we vaak maar door en staan we niet meer stil bij het moment. Dat is jammer, want volgens positief psychologen maakt savouring ons gelukkig. Je zou dat kunnen vertalen door genieten. Maar dan wel met al je zintuigen. Savouring is te vergelijken met mindfulness. Het verschil is volgens Sonja Lyubomirsky, Amerikaans professor in de psychologie, dat mindfulness zich richt op het heden – sta stil bij het moment – terwijl savouring ook kan gaan over verleden of toekomst. Het maakt immers ook gelukkig om stil te staan bij een mooie herinnering en te bedenken hoe het toen rook of naar welke muziek je luisterde. Bovendien richt mindfulness zich op alle ervaringen, zowel negatieve als positieve. Savouring gaat alleen over de positieve dingen.


5. Doe iets aardigs voor een ander

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen gelukkig worden van iets doen voor een ander. Zo toonde een eenvoudig experiment in Canada aan dat we happy worden van het geven van een cadeau. Studenten kregen vijf of twintig dollar. De ene helft werd gevraagd voor zichzelf een cadeau te kopen, de andere helft moest een cadeau kopen voor een ander.
‘s Avonds werden de studenten gebeld om te vragen hoe gelukkig ze waren. De tweede groep bleek gelukkiger. Of ze vijf of twintig dollar hadden uitgegeven, maakte dan weer weinig uit voor hun geluksgevoel.
Iets doen voor een ander kan op allerlei manieren: breng een maaltijd langs bij een zieke buurvrouw, geef een bos bloemen aan je partner, doneer bloed of doe vrijwilligerswerk. Ook geld doneren aan een goed doel maakt mensen gelukkig. Zoals blijkt uit het experiment met de Canadese studenten hoef je helemaal geen grootse dingen te doen. Wel is het belangrijk om variatie aan te brengen in deze ‘aardigheidjes’. Als je elke week een bosje rozen voor je lief koopt, bestaat het risico dat het routineus wordt en je er allebei minder van geniet.

 

Meer lezen over positieve psychologie?
Positive psychology in a nutshell, the science of happiness - Ilona Boniwell

De maakbaarheid van geluk, een wetenschappelijke benadering voor een gelukkig leven - Sonja Lyubomirsky

Using Positive Psychology Every Day, Learning How to Flourish - Ernst Bohlmeijer en Monique Hulsbergen




Sluiten

INHOUDSOPGAVE