RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Lara Aerts en Femke van der Laan | Fotografie: Getty Images met dank aan Anouk van Eekelen (lifeevents.nl)

GettyImages-576801337.jpg

Dat had je nou niet moeten doen

Bij cadeaus is regel nummer één: steek er aandacht en liefde in. Voor alle andere (ongeschreven) regels omtrent cadeautjes geven en krijgen moet je bij etiquette-deskundige Anouk van Eekelen zijn. 

Elkaar cadeaus geven is al zo oud als de weg naar Rome. Sterker nog, het is zo’n beetje even oud als de mensheid: de eerste goden werden al door de mens geëerd met offers. Later kregen de keizers en koningen onze geschenken. Altaren en paleizen worden tegenwoordig overgeslagen: we geven nu cadeaus aan onze dierbaren. Maar eigenlijk nog steeds om dezelfde redenen als in de oertijd: om onze waardering te laten zien of om te bedanken.

 

Met lege handen naar een jarig bedrijf
De vuistregel? Cadeaus geef je bij feestelijke, persoonlijke aangelegenheden. Zakelijke presentjes kun je overslaan. Een bedrijf dat tien jaar bestaat? Een opening in een galerie? Mocht je er ooit verzeild raken, dan mag je dus met lege handen aankomen. In de categorie persoonlijk-maar-niet-feestelijk valt de begrafenis: ook geen moment voor cadeaus. Behalve dan als je het héél klein en héél persoonlijk weet te houden, bijvoorbeeld met een boekje over rouwverwerking waar je zelf veel aan hebt gehad.

 

Groter, duurder, gekker... stop!
Dat kerstpakket wat je veertig jaar geleden kreeg van de baas? Dat was pas luxe! Een grote doos met producten die je nooit voor jezelf zou kopen: wat een verwennerij. Omdat we tegenwoordig een stuk welvarender en verwender zijn, gebeurt het nog maar zelden dat je een cadeau krijgt dat je nooit voor jezelf gekocht zou hebben. Maar omdat we de wauw-dit-had-ik-nooit-verwacht-blik wel graag zien bij anderen is de tendens ontstaan dat alles steeds groter, duurder, gekker moet. 

Stop met deze cadeau-inflatie. Bij cadeaus gaat het eigenlijk maar om één ding: de aandacht die erin gestoken is. Met één druk op de knop een parachutesprong regelen voor je beste vriend - ‘ervaringen’ geven is een uitkomst bij mensen die alles al hebben - of net zolang alle winkeltjes in de stad afspeuren tot je een nieuw exemplaar van de streepjessjaal hebt gevonden die bij hem wat sleets is geworden. Voel je het verschil?

 

Blij met een doosje stoepkrijt
Ook op kinderpartijtjes kan het steeds gekker: we gunnen die bloedjes alles, lijkt het wel. Er zijn zelfs speelgoedwinkels waar de aanstaande jarige job een mand met cadeaus kan vullen. De gasten hoeven alleen maar even langs te komen, een cadeau uit de mand te plukken en af te rekenen. En dan gaat het meestal niet om een doosje stoepkrijt. Te gek voor woorden, dit systeem. Op een kinderverjaardag is een cadeau tussen de € 5 en € 7,50 prima. Een manier om uit de groter-duurder-gekker-race te blijven is aan iedereen hetzelfde geven: ‘Wij geven altijd een boek.’ 

 

Het gaat om aandacht
Natuurlijk is het prima om bij een verjaardag eens flink uit te pakken. Maar dat is een verjaardag. Als je bijvoorbeeld bij mensen gaat dineren, houd dan de proporties in de gaten. In je studententijd ging je over-en-weer bij elkaar eten en nam je hooguit een fles mousserende zoete witte wijn mee. Tegenwoordig lijden ook dinertjes onder het meer-meer-meer-virus: er worden én bloemen én champagne én een boekje gegeven. Het staat niet in verhouding tot het eten. En bij het retourdiner voelen de anderen zich verplicht ook met handenvol aan te komen. Mensen kunnen elkaar gek maken op die manier, terwijl het toch echt de bedoeling was een gezellige avond met elkaar te hebben. Houd het dus klein. Met een bescheiden attentie kun je laten zien dat je aan de ander gedacht hebt en de uitnodiging waardeert. En zoals we al eerder zeiden: die aandacht is waar het om gaat.

 

Een absolute etiquette-no-go
Leuk al die aardigheidjes, maar wat als je in je omgeving iemand hebt die juist wel een groot cadeau kan gebruiken? Iemand die in de bijstand zit bijvoorbeeld? Je kunt iemand enorm in verlegenheid brengen met gulle giften – en dat is een absolute etiquette-no-go. Toch mag je als je close bent met de ontvanger best eens groots uitpakken. Zeg er dan wel duidelijk bij dat je zoiets niet terugverwacht. Dat je op jouw beurt al blij bent met een bos van jouw lievelingsbloemen. Of een tijdschrift dat je graag leest.

 

Geld of bonnen, zou je dat wel doen?
Geld geven? Liever niet. Ja, grootouders aan kleinkinderen. Of pubers onderling. Maar laat verder dat fantasieloze heen-en-weer geschuif van harde valuta alsjeblieft achterwege. De enige uitzondering kan zijn als er voor iets groots wordt gespaard. Maar laat dan iemand anders (bijvoorbeeld bij een bruiloft de ceremoniemeester) het geld voor je vragen. En laat hem of haar duidelijk vermelden waarvoor er precies wordt gespaard. Cadeaubonnen zijn op de grens. Als ze een beetje persoonlijk zijn, kan het. Dus als je weet dat iemand graag eropuit trekt is een hotelbon oké. Maar als iemand al drie jaar lang geen boek heeft aangeraakt, kom je níét met een boekenbon aanzetten. Zelfgemaakte cadeaubonnen van het type ‘Ik Kom Bij Je Oppassen’ of ‘Ik Ga Voor Je Koken’? Van harte welkom. Maar zorg dan ook voor boter bij de vis en prik meteen een datum om de bon te verzilveren.

 

Even wachten met dat bonnetje
Het kassabonnetje bij je cadeau geven – ‘Je mag het ruilen, hoor!’ – doet afbreuk aan je presentje. Je gaat er eigenlijk vanuit dat de ander het niks vindt, maar waarom heb je het dan gekocht? Anders is het bij cadeaus die iemand al kan hebben, zoals boeken of cd’s. Als de ontvanger aangeeft al een exemplaar in huis te hebben, kun je het bonnetje geven.

 

Hee, gebruik je mijn zelfgekleide gebaksbordjes niet?Het mag. Het kan. Maar je mag als gever nóóit verwachten dat de ontvanger het aandoet/neerzet/gebruikt. En je mag er zelf nóóit meer over beginnen. Vragen als ‘Hee, gebruik je mijn zelf gekleide gebaksbordjes niet?’ of: ‘Vond je mijn zelf gehaakte sjaal niet mooi?’ zijn uit den boze. Als je zo trots bent op die sjaal, draag hem dan zelf. Hetzelfde geldt trouwens voor gekochte cadeaus: staat die vaas in de vorm van een damespump niet in het zicht? Pech gehad. Misschien heeft je vriendin hem wel naar de kringloop gebracht. Je vraagt er niet naar, dus je zult het nooit weten.

 

Afgelikte boterham 
Een prachtig boek gelezen? Een jurkje gekocht dat je bij nader inzien niet staat? Prima om het aan iemand anders cadeau te doen, maar niet op een verjaardag. Dat voelt goedkoop, als een afgelikte boterham. Tweedehands cadeautjes geef je spontaan.

 

Altijd doen
Altijd inpakken! Echt altijd? Ja, echt altijd! Zeggen: ‘Ik had geen tijd om het in te pakken’ is onzin en komt ongeïnteresseerd over. Het kost je niet meer dan vijf minuten. En nogmaals: bij cadeaus gaat het om de aandacht die je erin steekt.

 

Nooit doen
Mocht je toch geld gevraagd hebben, wat dus eigenlijk niet kan, maak dan – hoe Nederlands je ook bent – NOOIT NOOIT NOOIT de envelopjes open.

 

Niemand in verlegenheid
In Nederland willen we dat cadeaus live uitgepakt worden en we willen een live reactie. En omdat ons geleerd is een gegeven paard niet in de bek te kijken, willen we ook nog eens een áárdige live reactie. In veel andere landen worden cadeaus pas op een later moment uitgepakt. En daar valt iets voor te zeggen, want zo wordt niemand in verlegenheid gebracht. Niet de ontvanger, die zijn of haar gezicht in de plooi moet houden en netjes dank je wel moet stamelen bij het uitpakken van een paraplu met de afdruk van een ontbloot manspersoon erop, maar ook niet de gever. Stel dat jij een thee-ei cadeau doet en de gast na jou komt met een compleet theeservies: als de cadeaus niet uitgepakt worden, scheelt dat toch weer een pijnlijke situatie. 

 

Lijstje
Kinderen met een verlanglijstje? Prima! Bij volwassenen is dat anders: laat het lijstje liever achterwege. Anders is het voor je gasten toch alsof ze andermans boodschappen aan het doen zijn.

 

Als je het kunt opeten is het oké
Is er een cadeau dat altijd kan? Nee. Bloemen komen misschien nog het meest in de buurt. Of iets anders dat vergankelijk is, zoals chocolade. Iets dat vergaat of opgegeten kan worden, daar kun je eigenlijk altijd wel mee aankomen. 




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
Mis het nieuwe nummer niet!
inhoud_032019.png