RADAR+ Online

Word Abonnee

tekst: Sarah-Mie Luyckx fotografie: Bonnita Postma

1Banner.jpg

Een eerlijke telefoon

Onze fijne smartphones scoren beroerd op duurzaamheid en worden onder erbar­me­lijke omstandig­heden gemaakt. Het Amsterdamse Fairphone bewijst dat het anders kan. Communicatie­directeur Tessa Wernink vertelt hoe ze de elektronica-industrie wakker gaat schudden.

Hoe is Fairphone begonnen?
‘Ons bedrijf is in 2010 ontstaan uit een publiciteitscampagne die aandacht vroeg voor zogenoemde conflictmineralen in consumentenelektronica. Conflictmineralen zijn grondstoffen die worden gewonnen in Afrikaanse noodgebieden, en waarvan de opbrengsten grotendeels gaan naar krijgsheren die er hun oorlogen mee financieren. Omdat in een mobieltje wel 40 mineralen zijn verwerkt, kwam onze ceo Bas van Abel op het idee om een ‘eerlijke’ telefoon te ontwikkelen om zo duidelijk te maken wat er allemaal mis is met de productieketen. In 2012, net voordat Fairphone een officieel bedrijf werd, ben ik er begonnen als communicatiedirecteur. Ik kon toen ook aan de slag bij een groot pr-bureau, maar koos voor het onzekere bestaan van een beginnende onderneming die de gevestigde industrie wilde wakker schudden. Bijdragen aan een betere wereld vond ik belangrijker dan een dikke baan.’

Hoe slecht zijn ‘gewone’ smartphones?
‘Naast het feit dat er conflictmineralen in zitten, worden ze gemaakt in Aziatische fabrieken onder dikwijls slechte arbeidsomstandigheden. Daarbij zijn het wegwerpartikelen geworden. Omdat ze tegenwoordig zo dun mogelijk moeten zijn, worden ze dichtgelijmd en kunnen ze nauwelijks meer worden gerepareerd. Daarom gaan ze gemiddeld nog geen twee jaar mee en belanden ze uiteindelijk op de afvalberg in Afrikaanse landen, waar al die afgedankte apparaten schade aanrichten aan de mensen en het milieu. Maar zo’n vijf procent van de toestellen wordt gerecycled, terwijl er ontzettend dure materialen in zitten.’

En hoe fair is jullie telefoon?
‘Lang niet 100 procent. Een mobiele telefoon is een lastig product, omdat er zoveel componenten in zitten die uit talloze productieketens komen. Het is een heel ander verhaal dan bijvoorbeeld koffie of chocola, waarbij het om één duidelijk ding gaat. In de eerste Fairphone, die in 2013 op de markt kwam, zaten fairtrade-tin en -tantalum uit traceerbare Congolese mijnen. Met de Fairphone 2, die we ruim een jaar geleden hebben uitgebracht, zijn we weer een stap verder gekomen. Die bevat ook fairtrade-goud en conflictvrij wolfraam. Daarnaast hadden we bij de productie van deze smartphone wel geld voor een eigen ontwerp dat aan onze waarden voldeed, terwijl het eerste model uit de catalogus van een Chinese fabrikant kwam. De Fairphone 2 is een robuust apparaat dat vijf jaar kan meegaan. Hij is bestand tegen een val van 1.80 meter. Mocht-ie toch sneuvelen, dan kun je hem makkelijk openmaken en zelf fixen, ook mensen met twee linkerhanden. De zes kwetsbaarste onderdelen, waaronder het scherm, de camera en batterij, zijn na te bestellen. Instructiefilmpjes op onze site helpen je op weg met de reparatie, en er is een helpdesk voor als je er niet uitkomt.’

Doet de eerlijke telefoon het goed?
‘Toen we begonnen was het één groot avontuur. Maar tegen onze verwachting in kregen we meteen support van veel mensen. Die bleken behoorlijk gefrustreerd te zijn over hun lades vol afgedankte telefoons en opladers. Met een soort crowd- fundingsactie voor de Fairphone 1 hoopten we binnen één maand 5000 exemplaren te verkopen, maar het werden er 10.000. Van de Fairphone 1 zijn in Europa uiteindelijk 60.000 exemplaren verkocht, en met de Fairphone 2 hebben we dat aantal nu ook gehaald. Van de prijs (€ 529) zou je inderdaad kunnen schrikken. Dat komt ook doordat mensen vaak geen besef hebben van wat een smartphone eigenlijk kost. Die prijs zit meestal inbegrepen in het abonnement.’

Hoe staat het bedrijf ervoor?
‘Inmiddels zijn we uitgegroeid tot een onderneming met ruim 60 werknemers. We hebben een aantal belangrijke prijzen gewonnen en we worden gezien als een koploper van de nieuwe economie. In 2016 werden we wereldwijd in 6000 artikelen genoemd. Het gaat dus hartstikke goed, maar we moeten met behulp van nieuwe investeerders groter groeien. Daarom zijn we sinds vorig jaar in gesprek met zakelijke partijen om ervoor te zorgen dat de Fairphone in Europa via meer verkoopkanalen verkrijgbaar is. Als steeds meer consumenten een duurzame smartphone willen, vergroot je je onderhandelingskracht binnen de telefoniebranche. Wij kunnen niet de enige producent van eerlijke elektronica blijven. Tegen de tijd dat Fairphone groot genoeg zou zijn om het verschil te maken, is het allang te laat. Maar hoe we verder groeien zónder ons sociale gezicht te verliezen - dat is voorlopig onze grootste uitdaging.’

Fairphone-voordelen op een rijtje

  • Fairphone zet zich in voor eerlijker lonen en betere arbeidsomstandigheden in ‘zijn’ Chinese fabriek
  • Bevat minder conflictmineralen
  • Gemaakt van gerecycled plastic en koper
  • Fairphone doet aan recycling van oude mobieltjes. Het bedrijf koopt ze in in Ghana (inmiddels ruim 75.000) en laat ze verantwoord verwerken in België
  • Onderdelen makkelijk zelf te vervangen
  • Valt niet snel stuk



Sluiten

INHOUDSOPGAVE
In dit RADAR+ magazine
004_BW_RADAR6.jpg
Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.