RADAR+ Online

Word Abonnee

tekst: Jean-Pierre van de Ven illustratie: Sophie van Boven

broekaanroodBW.jpg

De man is zijn speer kwijt

Heerlijk, de rolverdeling tussen man en vrouw is totaal op de schop. Dat werd tijd. We gaan ons nu gewoon afvragen hoe je omgaat met iemand die introvert is, hoe je een moeilijke collega het best benadert en wat je doet als je partner irritant zorgzaam is. Mensen onder elkaar.

De CEO van Shell Nederland is een vrouw. De baas van PostNL is een vrouw. De minister van Defensie is een vrouw. Voor mensen van mijn leeftijd (nog geen vijftig) lijkt het alsof vrouwen een stuk meer gelijk aan mannen zijn geworden. Economisch en financieel zijn er steeds minder verschillen. Mannen, aan de andere kant, laten zich steeds meer zien van hun kwetsbare kant. Ze ­zeggen dat ze in verwarring zijn over hun rol in de maatschappij, dat ze ‘hun speer kwijt zijn’. Mannen laten baarden staan om te bewijzen dat ze te kaap’ren kunnen varen, maar willen ook een papadag en ontdekken hun eigen ik tijdens ­spirituele bezinningsweekends. Het is duidelijk dat er veel verandert. Wat betekent dat voor de onderlinge verhoudingen? Hoe gaan mannen en vrouwen met elkaar om op het werk, in relaties, bij het daten? Mogen mannen nog stoere macho’s zijn of is het nu de beurt van de stoere vrouwen, de macha’s?

Voetjes van de vloer
John is een man van middelbare leeftijd die erin is geslaagd om niet te dik te worden en het meeste van zijn haar te behouden. Een jaar geleden is hij gescheiden, en nu begeeft hij zich schoorvoetend, maar met enig succes weer op de datingmarkt. Hij vertelt dat hij regelmatig aanzoeken krijgt van vrouwen. Dat gebeurt via social media en direct, op de dansvloer. ‘Soms zijn vrouwen ronduit macho en seksistisch. Laatst kwam ik in een club een vrouw tegen die ik vaag ken. Ik vertelde haar dat ik iemand zocht met wie ik had afgesproken, waarop ze zei: ‘Nou, ze zou wel gek zijn om niet op te komen dagen’, terwijl ze me met een verlekkerd glimlachje van top tot teen bekeek. Ik voelde me net een stuk vlees.’ John komt bij me in de praktijk om het verlies van zijn relatie te verwerken, maar we bespreken steeds vaker de verwarring die hij voelt als hij met ­vrouwen omgaat. Verwarring komt ook voor bij vrouwen, zij het om andere redenen. ­Dafne, single en 36 jaar oud, vraagt zich bijvoorbeeld af waarom ­mannen zo graag een vaste relatie ­willen. Ze zegt: ‘De mannen die ik tegenkom op de dansvloer flirten wel, maar altijd op afstand. Ze kijken je aan vanaf de andere kant van de bar en wachten tot je naar ze toekomt. En als ik dat dan doe en we beleven een leuke nacht met elkaar, blijven ze me nog wekenlang appen voor een volgende date. Wat is er gebeurd met de good old onenightstand?’

Mieke praat alleen over haar werk, Wim zeurt over de kinderen
John en Dafne vertolken moderne rollen die tegengesteld zijn aan het cliché, dat mannen toenadering zoeken en altijd seks willen en dat vrouwen de boot afhouden. De ervaringen van deze twee singles zijn een goed voorbeeld van hoe het er nu aan toe gaat tijdens het daten. Maar ook binnen vaste relaties zijn de vaste rolpatronen minder en minder van toepassing. Twintig jaar geleden, toen ik begon met mijn praktijk voor relatietherapie, klaagden vrouwen er vaak over dat hun partners niet luisterden. Ze vonden dat hun mannen te veel bezig waren met hun werk en te weinig met hun gevoelens. Mannen zouden zich maar moeilijk kunnen hechten, iets wat voor vrouwen vanzelfsprekend zou zijn. Tegenwoordig hoor ik een compleet ander verhaal. Wim: ‘Als Mieke thuiskomt, zit ze zeker nog een uur of langer vastgeplakt aan die iPhone. We ­kunnen geen enkel gesprek hebben dat niet over haar werk gaat.’ Mieke: ‘Wim staat stil. Wat moet ik zeggen tegen iemand die zich niet ontwikkelt? Hij werkt niet, hij heeft geen interessante bezigheden.’ Wim: ‘We hebben drie kinderen. Daar zorg ik voor. Het spijt me als ik daar meer mee bezig ben dan met wat er in de hippe bladen staat.’ Veel mannen en vrouwen hebben stuivertje gewisseld, net als Wim en Mieke. Het zijn nu vaak de mannen die klagen over desinteresse van hun vrouwen. Het zijn de mannen die bang zijn dat hun vrouwen hen in de steek zullen laten. Het zijn de vrouwen die vreemdgaan, omdat ze vinden dat hun mannen hen niet begrijpen.

Assertieve vrouwen en zorgzame mannen
Vrouwen zijn niet alleen de baas, zoals bij Shell en PostNL, maar er zijn ook hele bedrijfstakken waar vooral vrouwen werken, zoals in het onderwijs en in de zorg. Op scholen vreest men dat het opvoedkundige klimaat verandert met zo veel vrouwen voor de klas. Omdat vrouwen anders les zouden geven dan mannen, zouden kinderen meer belang gaan hechten aan vrouwelijke waarden, zoals extraversie, zorgzaamheid en respect. Mannelijke waarden zoals competitie, ambitie en assertiviteit zouden op de achtergrond raken. Afgezien van de vraag wat er verkeerd aan is voor kinderen om met vrouwelijke waarden in aan­raking te komen, kun je je afvragen of de indeling in mannelijke en vrouwelijke waarden wel hout snijdt. Volgens de biologische antropoloog Helen Fisher zijn zogenaamd mannelijke en vrouwelijke waarden gelijk verdeeld over personen van beide geslachten. Vrouwen kunnen assertiever zijn dan mannen, en mannen zijn soms zorgzamer dan vrouwen. Als mannen en vrouwen dezelfde ­eigenschappen delen, zou het weinig moeten uitmaken of we met mannen of vrouwen samenwerken. Maar in onderzoeken naar werkklimaat en man-vrouwverhoudingen is geen grote lijn te ontdekken. Sommige onderzoekers concluderen dat de aanwezigheid van vrouwen een positieve invloed heeft op de sfeer. Anderen vinden dat vrouwen vaker seksueel geïntimideerd worden naarmate er meer mannen op de werkvloer zijn. Volgens Cate ­Taylor, docent genderstudies aan de Universiteit van Indiana Bloomington, raken vrouwen in ­typische mannenberoepen snel gestrest, omdat de onderlinge sfeer competitief en weinig collegiaal is. Verschillende leiderschapsstijlen – bijvoorbeeld cijfergericht of juist gericht op mensen – komen evenveel bij mannen als vrouwen voor. Vrouwen zijn dus soms net zulke vervelende macho’s als mannen. Mannen kunnen net zulke verongelijkte zeurkousen zijn als vrouwen. 

Stop met dat mars en venus-gedoe
Sinds John Gray in 1996 zijn boek Mannen komen van Mars, Vrouwen komen van Venus ­publiceerde, is er veel misgegaan in de perceptie van wat ­mannen en vrouwen zijn. In de eerste plaats werd er sindsdien vooral gedacht in verschillen. Op internet zwerven nog steeds talloze lijstjes met man-vrouwtyperingen rond, terwijl wetenschapsjournalist Asha ten Broeke al in 2010 liet zien dat het met de verschillen wel meevalt. In haar boek Het idee m/v verbrijzelde ze talloze mythen over mannelijkheid en vrouwelijkheid met de sloop­hamer van de rede. Man-vrouwtyperingen hebben volgens haar ongeveer net zo veel waarde als voorspellingen van astrologen. In de tweede plaats veroorzaakte Grays boek een hausse aan publicaties over ­communicatie tussen de seksen. Hoe kan een vrouw haar man ­begrijpen? Wat moet een man vragen om zijn vrouw te doorgronden? Deze hausse heeft nuttige artikelen en boeken opgeleverd, met als motto: communiceren kun je leren. Hier ben ik het van harte mee eens, maar waarom zouden we doen alsof alleen mannen en vrouwen elkaar niet begrijpen? Weten alle mannen meteen wat elke andere man bedoelt? En kunnen alle vrouwen hun seksegenoten onmiddellijk doorgronden? Het is effectiever om de communicatieregels uit zelfhulpboeken toe te passen op personen. Hoe ga je om met een introvert mens? Hoe benader je een moeilijke collega het beste? Wat doe je als je ­partner irritant zorgzaam is?

Stel vragen, blijf nieuwsgierig en groei samen
Over partners gesproken: wat doe je als je partner sneller verandert dan jijzelf? Mensen verschillen immers niet alleen van elkaar wat betreft waarden en eigenschappen, maar ook in het tempo waarin ze veranderen. Als je man besluit dat hij niet meer de enige kostwinner wil zijn, ga jij dan meteen meer werken? Of als hij bedenkt dat het gezin of jullie ­relatie centraal moet komen te staan, ga jij dan ­minder werken? Wat doe je als je vrouw zichzelf gaat ontdekken tijdens een sjamanistische ­bezinningsweek, terwijl jij net kalmpjes aan wilde gaan doen met zijn tweeën? Het antwoord op zulke vragen is: communi­catie. Blijf elkaar bevragen over het leven van alledag en wees nieuwsgierig naar wat de ander beweegt. En: wees flexibel. Als je vanwege de nieuwe plannen van je partner niet meer weet wat de dag van morgen brengt, kun je angstig worden. Van de weeromstuit heb je de ­neiging om vast te houden aan de bekende, vaste ­patronen. Maar daarmee maak je de kans ­kleiner dat jullie samen zullen groeien. Stel je er liever op in dat dingen kunnen veranderen. Als je veranderingen ziet als mogelijkheden, kun je nieuwe kansen beter benutten.




Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.