RADAR+ Online

Word Abonnee

GettyImages-855520746.jpg

Gék van verliefdheid

Verliefdheid maakt mensen gek, geil, blind, overmoedig, euforisch, ­depressief, obsessief. Wat gebeurt er ­eigenlijk in je brein dat de ­liefdesstofjes zo op hol kunnen slaan?
bestelnu1_2019

Hoe word je verliefd?

Om verliefd te worden zul je allereerst je aan­getrokken moeten voelen tot een ander. ­Wanneer je een aantrekkelijk gezicht ziet, wordt het opioïde­systeem in de hersenen ­geactiveerd. Dit is hetzelfde systeem dat ­geactiveerd wordt door pijnstillers als morfine. Weten­schappelijke studies laten zien dat ­mannen die vooraf een kleine dosis morfine kregen, foto’s van ­vrouwen als aantrekkelijker beoordeelden dan mannen die vooraf geen kleine dosis morfine kregen. De morfine bereidt de hersenen voor een aantrekkelijke persoon waar te nemen en verliefd te worden. Eenmaal verliefd? Neuro­wetenschappers onderscheiden drie fasen die achtereenvolgens (en soms ook overlappend) in je hersenen worden voorbereid en aangestuurd door verschillende stofjes.


Fase 1: lust

Bij verliefde mensen wordt het beloningsgebied in de hersenen gestimuleerd waarbij ­dopamine de aanjager is. Tijdens deze fase laten de ­hersenen hormonen in het lichaam vrij die gevoelens van intens verlangen veroorzaken. Noradrenaline en norepinefrine zorgen voor de lichamelijke sensaties die je ervaart als je verliefd bent zoals zwetende handpalmen en een sneller kloppend hart. Daarnaast schiet het stress­hormoon cortisol omhoog. Noradrenaline en dopamine zorgen ook voor die vlinders in je buik en andere symptomen van verliefdheid zoals minder eetlust en het hebben van veel energie en ongeremde zin in seks met die ene persoon.


Fase 2: romantiek

In deze fase zijn de partners gebiologeerd door de ander en verlangen ze onophoudelijk naar elkaar. MRI-scans laten zien dat er meer bloed vloeit door de nucleus accumbens, het pleziercentrum in de hersenen. Dopamine speelt ook in deze fase nog steeds een grote rol. Het stofje zorgt ervoor dat je euforisch voelt en hunkert naar aandacht en lieve woorden van de ander. Wanneer de liefde niet wordt beantwoord, daalt de dopaminespiegel en kun je overvallen wordendoor destructieve en depressieve gevoelens, in de ergste gevallen leidt dat zelfs tot stalking, zelfmoord of moord. Het obsessief denken aan de ander dat zo kenmerkend is voor deze fase, komt ook doordat de neurotransmitter ­serotonine afneemt. Lage niveaus van serotonine zijn ­gerelateerd aan de psychiatrische ziekte obsessief compulsieve stoornis (OCS) die gekenmerkt wordt door dwanggedachten en dwanghandelingen. Dat verklaart waarom verliefde mensen talloze keren per dag liefdesbrieven, appjes, Facebookberichten en Instafoto’s lezen en checken.


Fase 3: liefde

Pas als de verliefdheid langer bestaat, wordt de
prefrontale cortex gestimuleerd: het voorste ­gedeelte van de hersenen waarmee we rationeel handelen, waarmee we plannen, wikken en wegen en verstandige beslissingen nemen. In die fase neemt ook het stresshormoon cortisol weer af. Gehechtheid en een diep gevoel van houden van komen in plaats van hevige verliefdheid. In deze fase hebben de hersenen en het lichaam een tolerantie opgebouwd voor plezierstofjes als dopamine en adrenaline. Oxytocine, ook wel het knuffelhormoon genoemd, en vasopressine nemen juist toe en zorgen voor gevoelens van welzijn en veiligheid binnen de ­relatie. Oxytocine kan trouwens ook negatieve emoties oproepen als jaloezie, nijd en achterdocht.

Bestaat eeuwige verliefdheid? (Antwoord: Ja!)
Jarenlang dachten wetenschappers dat eeuwige verliefdheid niet bestaat. De stofjes die actief zijn tijdens de verliefdheid zouden ons lichaam uitputten en daarom gaat ­verliefdheid uiteindelijk voorbij. Maar uit onderzoek blijkt nu dat proefpersonen zelfs na een relatie van twintig jaar nog steeds alle symptomen van verliefdheid kunnen vertonen:
in het brein is een hoge activiteit te zien in het dopaminesysteem wanneer proefpersonen naar een foto van hun geliefde kijken. Stellen die na een jarenlange relatie deze gevoelens nog steeds hebben, worden wel ‘zwanen’ genoemd. Wat is het geheim van zo’n zwanenliefde? Volgens wetenschapsjournalist Mark Mieras die het boek Liefde schreef, hebben mensen die een leven lang verliefd op elkaar blijven twee dingen gemeen. Ze blijven ondernemend in bed én buiten de slaapkamer. Ze ondernemen veel, gaan op onderzoek uit, ontdekken samen steeds weer iets nieuws. Seksualiteit is essentieel, zegt Mieras; een motor voor de liefde. Het leven met zijn tweetjes spannend houden,
dat zou dus het recept zijn voor zwanenliefde: verliefdheid die een leven lang beklijft.

Doet liefdesverdriet echt pijn? (Antwoord: Ja!)
De intense pijn die iemand voelt na het verbreken van een relatie kan écht fysiek worden gevoeld: bij liefdes­verdriet worden dezelfde gebieden in de hersenen gestimuleerd als bij lichamelijke pijn, zoals na een harde val. Mensen kunnen dan letterlijk pijn krijgen in de hartstreek. Cardioloog Ivo van der Bilt deed tien jaar lang onderzoek naar het gebroken-hartsyndroom en stelde vast dat het fenomeen echt bestaat. Oorzaak is een overdosis adrenaline omdat in deze stresssituatie je lichaam in de fight-or-flightmodus schiet. Daarop reageert het hart met een acute ontstekingsreactie. De patiënt heeft dezelfde symptomen als bij een normale hartaanval. Eén troost: binnen twee weken zijn de ­symptomen weer verdwenen en je houdt er niets aan over. Liefdesverdriet kan wél langer duren. Maar al kun je je dat niet voorstellen op het moment zelf: op den duur gaat het voorbij.




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
INHOUD01_2019.jpg