RADAR+ Online

Word Abonnee

tekst: Loethe Olthuis

GettyImages-551985877.jpg

Getest: appeltjes van oranje

Mandarijnen, sinaasappels, clementines, minneola’s: allemaal familie van elkaar. En er is keuze genoeg. Maar hoe lekker zijn ze? Een uitgebreid panel proeft. ‘Je eet zo een netje leeg.’

bestelnu_1_2019

De proeverij

De citrusvruchten zijn bij een groente- en fruitspecialist gekocht, maar alle geproefde soorten liggen ook in de supermarkt. We hebben eerst naar het uiterlijk van de vruchten gekeken, daarna de geur, hoe makkelijk het pellen ging, pitjes en tenslotte de smaak. Geen enkele mandarijn of sinaasappel bevatte pitjes. De helft van de geproefde vruchten bestond uit mandarijnen/clementines, de andere helft uit sinaasappels en minneola’s. Kiyomi is een nieuw sinaasappelras, dat nog niet lang op de markt is.
Over het algemeen lagen de scores dichtbij elkaar, behalve bij de minneola’s. Daarvan vond de helft van het panel de bijsmaak onaangenaam, de andere helft vond ze prima. Het panel was verder verrast over de grote smaakverschillen tussen de verschillende variëteiten. Groentenspecialist Peter Ultee: ‘Een groenten- en fruitspecialist weet welke rassen hij heeft en kan je adviseren, in de supermarkt weet je niet welke soort mandarijn of sinaasappel je koopt. Daardoor kunnen die lekkere mandarijnen die je vorige week kocht, deze week enorm tegenvallen. Dan ligt er blijkbaar zomaar een heel ander ras in de schappen. Waar je je fruit ook koopt: vraag altijd naar het soort, dan weet je tenminste wat je krijgt.’


Het proefpanel

Dans- en vriendengroepje dat al twaalf
jaar bij elkaar is. We waren met zijn tienen.
Zes proevers hebben actief commentaar geleverd,
maar de cijfers zijn wel op het oordeel van het
volledige gezelschap gebaseerd. Loethe Olthuis, culinair onderzoeksjournalist André Wijnbergen, administrateur, ervaren proever Ingrid Wijnbergen, doktersassistente en thuispatissier Patrick Verkuil, software engineer, beginnend proever Frank Tjoa, hobbykok en ICT’er Monique Koolen, fijnproever uit het onderwijs Met dank aan Peter Ultee, adviseur, groenten- en fruitspecialist in Houten.


Welke soorten heb je?

De familierelaties van citrusvruchten zijn nogal ondoorzichtig en ingewikkeld. Grapefruits, pompelmoezen, citroenen en limoenen behoren tot een andere citrus-­familie dan sinaasappels en mandarijnen. Maar sinaasappels zijn weer iets anders dan mandarijnen en mandarijnen zijn niet hetzelfde als clementines. De sinaasappel is een kleindochter van een pompelmoes en een mandarijn. Pompelmoes wordt vaak als synoniem van grapefruit gebruikt, maar het is een andere, veel grotere vrucht. Clementines zijn kruisingen tussen mandarijn en pomerans, een bittere maar geurige sinaasappelsoort. Mandarijnen kun je onderverdelen in satsuma’s en clausellina’s en die kennen beide ook weer variëteiten. Om het nog wat complexer te maken, zijn zowel mandarijnen als sinaasappels meermalen met elkaar gekruist én met citroenen en grapefruits. Zo zijn de populaire minneola’s een kruising tussen mandarijn en grapefruit. Pomelo’s zijn een kruising tussen pompelmoes en grapefruit. Moderne kruisingen hebben vooral zoetere varianten zonder pitjes opgeleverd.

Let op bij grapefruit

Grapefruits, pompelmoezen en pomelo’s  zijn meestal heel gezond, maar als je bepaalde medicijnen zoals bloeddrukverlagers slikt, kunnen ze de werking daarvan beïnvloeden. Het medicijn werkt dan sterker of juist minder goed, of het risico op bijwerkingen is groter. Vraag aan je huisarts of je grapefruit(sap) mag nemen als je bepaalde medicijnen slikt. Overigens hebben andere citrusvruchten dit effect niet.


Waar komen citrusvruchten vandaan?

Citrusvruchten worden al vele duizenden jaren gekweekt. Vast lijkt te staan dat ze oorspronkelijk uit (sub)tropisch China komen: vandaar de naam sinaas-appel oftewel China-appel. Waarschijnlijk heten mandarijnen naar de vroegere Chinese mandarijnen; hoogwaardigheidsbekleders die oranje mantels droegen.




  • valencia-sinaasappel.jpg
    VALENCIA

    (sinaasappel), Spanje  

    Loethe: ‘Dit is een wegwerpsinaasappel! Zuur, te droog, te vellerig. Persen kan ook niet, want er zit nauwelijks sap in.’ Monique: ‘Eten duurt te lang en de nasmaak is bitter. Deze kopen we niet meer.’ Frank: ‘Een beetje sletterig geurtje, als goedkope parfum. Smaak is wel ietsje beter, meer callgirl.’ André: ‘Niet heel vies, maar wel kwestie van doorbijten.’

    CIJFER: 5

  • satsuma_okitsu.jpg
    OKITSU

    (satsuma-mandarijn), Spanje

    Loethe: ‘Ze geuren heel sterk, zodra je de schil openbreekt. Dat schept verwachtingen, maar de smaak valt tegen. Vrij zuur en vlak, wel sappig.’ Ingrid: ‘Ik krijg ze bijna niet open, taai schilletje.’ Frank: ‘Dit is een tegenstribbelaar! Daarna best wel lekker en fris, maar al dat werk bijna niet waard.’ André: ‘Moeilijk doen en dan nog vies ook.’

    CIJFER: 5,5

  • satsuma_mandarijn_primasole.jpg
    PRIMASOLE

    (satsuma-mandarijn), Spanje

    Loethe: ‘Ze zien er niet erg appetijtelijk uit. Sommige zijn echt heel groen, andere weer geel.’ Ingrid: ‘Wel sappig, maar nogal waterig.’ Monique: ‘Best lekker, maar wel vrij flauw van smaak.’ Frank: ‘Je zou zeggen: niet allemaal even rijp. Iedere mandarijn smaakt weer anders.’

    CIJFER: 6+


  • Citrus-Mineola.jpg
    MINEOLA

    (mandarijn x grapefruit), Peru

    Loethe: ‘Oké, ze pellen goed, smaken friszoet, maar met een onaangename petroleum-bijsmaak. Ik zou ze nooit kopen.’ Monique: ‘Wat is dat smaakje? Vind ik ook niet heel lekker. Daardoor scoren ze bij mij lager.’ ‘Patrick: ‘Ik proef wel iets aparts in de smaak, maar vind ze verder oké. Niet zo weeïg zoet, maar een beetje friszuur.’ Frank: ‘Juist heel zoet en sappig vind ik. Maar het hangt af van welk exemplaar je hebt.’

    CIJFER: 6,5

  • m_clausellina.jpg
    CLAUSELINA

    (mandarijn), Spanje

    Loethe: ‘Een mandarijn zoals je een mandarijn verwacht. Goed te pellen, lekker zoet en sappig.’ Monique: ‘Ze eten lekker weg, ook omdat ze zo klein zijn. Je eet zo een netje achter elkaar leeg.’ Ingrid:  ‘Ideaal voor een fruitsalade: gemakkelijk te pellen en weinig witte draadjes.’ Frank: ‘Een beetje bittere nasmaak, maar daar houd ik wel van.’

    CIJFER: 7,5

  • KIYOMI.jpg
    KIYOMI

    (sinaasappel x mandarijn), Zuid-Afrika

    Loethe: ‘Rechtdoorzee smaak. Sappig, vlezig, je kunt ze pellen als een mandarijn.’ Peter Ultee: ‘Dit is een gloednieuw ras maar beslist een blijvertje!’ Ingrid: ‘Dit is een echte knuffelsinaasappel. Ze voelen zacht, bijna te zacht, maar ze zijn zó sappig. En ze pellen heel gemakkelijk.’ André: ‘Een goede sinaasappel om mee te nemen naar je werk.’ Patrick: ‘Heel lekker, maar ze hebben hun uiterlijk niet mee. Zien er uit als oude vrouwtjes. Je moet ze kennen om ze te willen kopen.’ Monique: ‘Wel weer van die witte velletjes.’

    CIJFER: 7


  • navelina_sinaasappel.jpg
    NAVELINA

    (sinaasappel), Spanje

    Loethe: ‘Lekkere geur, echt sinaasappel. De smaak is fris en zoet. Toppertje!’ Monique: ‘Ja, lekker, maar niet te pellen, en dan die witte velletjes. Wat een slagveld.’ Frank: ‘Deze sinaasappel speelt hard to get, hij spettert terug.’ André: ‘Supersmaak, maar typisch een sinaasappel voor thuis. Met een slabbetje eronder.’ Ingrid: ‘Maar wat is-ie lekker!’

    CIJFER: 8,5

  • clementine.jpg
    CLEMENTINA

    (clementine), Spanje

    Loethe: ‘Knaloranje!’ Ingrid: ‘Zijn ze wel echt?’ Frank: ‘Ik word hier heel vrolijk van, echt een winteroppepper in de fruitschaal. En ze geuren als een complete boomgaard.’ Monique: ‘Enige aanmerking: erg hard en lastig te pellen. Maar verder echt heerlijk.’ Loethe: ‘De smaak is verrukkelijk aromatisch. Heel typerend, dit is vast een clementine.’

    CIJFER: 9


Sluiten

INHOUDSOPGAVE
inhoud_r2.png