Radar+ Online

Word Abonnee

Tekst: Jan Jansen | Foto: John de Vries

liefde03.png

Trouwen of samenwonen?

En dan heb je je liefde gevonden en moet je kiezen: wordt het trouwen, samenwonen of geregistreerd partnerschap? 

Meer informatie:
Op www.notaris.nl/doe-de-test kun je een test maken en krijg je een globaal beeld van wat er zakelijk en juridisch speelt in jullie situatie. Voor een oriënterend advies kun je terecht bij de Notaristelefoon (0900-3469393, op werkdagen van 9 tot 14 uur, € 0,80 per minuut).
Als je echt advies op maat wilt en misschien ook wel een samenlevingscontract of een testament, kun je het beste een afspraak maken met een notaris. Bel een paar kantoren, leg voor wat je wilt bespreken en vraag wat het kost.

Uitvoeriger informatie over de juridische en financiële verschillen tussen trouwen en samenwonen vind je in de uitgave: Samenwonen of trouwen van de Consumentenbond (€ 19).

RA2_Samenwonen

Wat is het verschil tussen trouwen en samenwonen?
In een notendop: als je gaat trouwen, is er juridisch van alles geregeld zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen. Als je samenwoont, is er niets geregeld. Wat gebeurt er als je trouwt? Je bezittingen en schulden komen automatisch op één grote hoop. Alles wat van jou is, is ook van je partner. En andersom. Dat heet ‘in gemeenschap van goederen’. Als je daar niets voor voelt en andere afspraken wilt maken, kun je bij de notaris huwelijkse voorwaarden opstellen. Als een van de twee overlijdt, is de ander vanzelf erfgenaam. Daar heb je geen testament voor nodig. Andere afspraken maken kan ook, maar dan moet je naar de notaris voor een testament. Ga je uit elkaar? Dan blijf je onderhoudsverplichtingen houden ten opzichte van elkaar en bestaat de kans dat je alimentatie moet betalen. Of dat je alimentatie krijgt. En als je samenwoont? Dan is er niets geregeld. Alles wat je bezit, is alleen van jou en je bent ook in je eentje verantwoordelijk voor je schulden. Als je uit elkaar gaat, is er geen alimentatieplicht. (Wel kinder- alimentatie, als je samen kinderen hebt.) Mocht je partner overlijden, dan ben je geen erfgenaam. De erfenis komt terecht bij de kinderen van degene die is overleden. Zonder kinderen komen de ouders in beeld, of broers en zussen. Denk aan Eva Gabrielsson, die 32 jaar een relatie had met Millennium-schrijver Stieg Larsson, maar de erfenis naar zijn vader en broer zag gaan. Met een testament kun je dat voorkomen.


Hoe zit het bij een geregistreerd partnerschap?
Dat lijkt op een huwelijk. Je moet naar de gemeente, waar een ambtenaar van de burgerlijke stand het geregistreerd partnerschap sluit. Behalve wat betreft kinderen en ouderschap zijn de gevolgen van een geregistreerd partnerschap hetzelfde als van een huwelijk. Dus je deelt bezittingen en schulden, je erft van elkaar en je hebt onderhoudsverplichtingen, ook als je uit elkaar bent.  Als je andere afspraken wilt maken, stel je bij de notaris partnerschapsvoorwaarden op. Dat is hetzelfde als huwelijkse voorwaarden.


Wat gebeurt er als je kinderen krijgt?
Stellen die getrouwd zijn, zijn samen de ouders van het kind. Het kind is familie van hen allebei, het erft van hen en ze hebben samen het ouderlijk gezag. In een huwelijk gaat dat vanzelf, je hoeft er niets voor te doen. Bij samenwonenden en stellen met een geregistreerd partnerschap is juridisch alleen de moeder de ouder. De vader kan het kind erkennen. Dat kan al tijdens de zwangerschap. Na de erkenning zijn vader en kind familie van elkaar; het kind erft van de vader en de vader heeft een zorgplicht. In een geregistreerd partnerschap hebben de ouders na de erkenning samen het ouderlijk gezag, net als gehuwden. Stellen die samenwonen en gezamenlijk het ouderlijk gezag willen, moeten dit bij de kantonrechter regelen.


Welke achternaam krijgen de kinderen?
Kinderen van gehuwde ouders en ouders met een geregistreerd partnerschap krijgen de naam van de vader, tenzij de ouders bij de geboorte van het eerste kind kiezen voor de naam van de moeder. Als er daarna nog andere kinderen worden geboren, krijgen zij dezelfde achternaam als de oudste. Kinderen van samenwonende ouders krijgen de naam van de moeder, tenzij de ouders bij het eerste kind kiezen voor de naam van de vader (die moet het kind dan wel erkend hebben).


Wat is fiscaal gunstiger, trouwen of samenwonen?
Dat hoeft niet veel uit te maken. Het kan geld opleveren om elkaars fiscale partner te zijn, omdat je dan bij de belastingaangifte de aftrekposten onderling zo gunstig mogelijk mag verdelen. Gehuwden en geregistreerde  partners zijn sowieso fiscale partners, maar samenwoners vaak ook. Bijvoorbeeld als ze een samenlevingscontract hebben, of als ze samen een kind hebben of een huis hebben gekocht. Ook in de erfbelasting is nauwelijks verschil tussen trouwen en samenwonen. Gehuwden kunnen belastingvrij zo’n € 600.000 van elkaar erven, maar samenwonenden hebben diezelfde vrijstelling zodra ze vijf jaar samenwonen of als ze een half jaar voorafgaand aan het overlijden samenwoonden én een notarieel samenlevingscontract hebben. (En als ze een testament hebben natuurlijk, want zonder erven ze niets).


Krijg je nabestaandenpensioen als je niet getrouwd bent?
Dat hangt er vanaf. Voor het nabestaandenpensioen van de overheid, de ANW-uitkering, maakt het niet uit. Die uitkering krijg je als je aan de voorwaarden voldoet. Die hebben te maken met je inkomen, je leeftijd en de leeftijd van je kinderen. Wel of niet getrouwd zijn speelt nooit een rol bij overheidsuitkeringen, ook niet bij AOW (Algemene Ouderdomswet) of bijstand. Er wordt gekeken of je samenleeft met iemand, maar de manier waarop je dat hebt geregeld is niet relevant. Nabestaandenpensioen via het pensioenfonds van je partner krijg je echter niet vanzelf als je niet getrouwd bent. Dat krijg je doorgaans alleen als je partner je officieel heeft aangemeld bij het pensioenfonds.

 

Hoe zit het als je uit elkaar gaat?
Als je samenwoont, is uit elkaar gaan gemakkelijk. Althans, in theorie. Je kunt natuurlijk heel wat gedoe krijgen over de verdeling van de spullen. Daarom is een samenlevingscontract met heldere afspraken handig. Dan kun je ook ruzie krijgen, maar je hebt nog enige houvast. Een huwelijk ontbinden is meer werk; je moet officieel scheiden. Een geregistreerd partnerschap ontbind je via een notaris of advocaat. Stellen met kinderen moeten een ouderschapsplan maken als ze uit elkaar gaan. Of ze getrouwd zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of samenwonen maakt niet uit.


Wat is beter, trouwen of samenwonen?
Het een is niet beter of slechter dan het andere. Veel mensen vinden een huwelijk romantisch. Ze hechten aan de rituelen, vinden het mooi om voor elkaar te kiezen in het bijzijn van familie en vrienden en hebben zin in een leuk feest. Anderen trouwen omdat het zo handig is. Met een paar handtekeningen is alles geregeld en heb je nergens omkijken naar. Maar samenwoners hebben even goede redenen om niet te trouwen. Ze vinden het onzin. Of ze zijn al eens getrouwd geweest en willen dat niet nog een keer. Of ze zeggen – en dat vinden zij dan weer romantisch – dat ze juist door niet te trouwen er elke dag bewust voor kiezen om bij elkaar te blijven. Een andere reden kan zijn dat ze juist niet dat totaalpakket van het huwelijk willen en zelf willen uitmaken wat ze wel en niet regelen.

Waar moet je op letten?
Het is goed om je af te vragen wat er in bepaalde situaties gebeurt (bijvoorbeeld bij de geboorte van een kind, uit elkaar gaan, overlijden van de partner) en of dat is wat je wilt. Stel dat je samenwoont en kinderen hebt. Als een van de twee het meest voor de kinderen zorgt en financieel afhankelijk is van de ander, kan dat tot een heel oneerlijke situatie leiden als je uit elkaar gaat, want officieel hoeft de verzorgende ouder geen alimentatie te krijgen. Of stel dat je op huwelijkse voorwaarden getrouwd bent en financieel de zaken gescheiden wilt houden. Als je tijdens het huwelijk niet bijhoudt wat van wie is, loop je de kans dat je bij een scheiding de boel moet verdelen alsof je in gemeenschap van goederen was getrouwd.

Kost dat?

Trouwen is de goedkoopste manier om dingen te regelen. Je kunt een bruiloft zo duur maken als je wilt, maar in principe hoeft trouwen niks te kosten. In bijna elke gemeente zijn er wekelijks vaste tijdstippen waarop dat gratis kan. Ook een geregistreerd partnerschap sluiten kan vaak gratis. Voor partnerschapsvoorwaarden en huwelijkse voorwaarden moet je naar de notaris. Wat je betaalt, hangt af van hoe ingewikkeld de voorwaarden zijn. Reken op een bedrag tussen € 500 en € 1.200. Een eenvoudig samenlevingscontract kost bij de notaris zo’n € 300. Ook hier geldt: hoe ingewikkelder het contract, hoe meer je betaalt. Als samenwonenden van elkaar willen erven, hebben ze ook allebei een testament nodig. Vaak rekenen notarissen een paar honderd euro voor een pakket: een samenlevingscontract plus twee identieke testamenten. +




Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.