RADAR+ Online

Word Abonnee

tekst: Wilma van Hoeflaken

GettyImages-691052305BW.jpg

Een huis voor je kind

Het is fijn als je je kind kunt helpen bij het kopen van een huis. Geld geven, geld lenen of zelf een huis kopen en verhuren, het kan allemaal. En het heeft allemaal zo z’n voordelen. Eén ding: maak klinkklare afspraken.

 

2promo3nrs

Zonder eigen spaargeld kun je geen huis meer kopen. De bank geeft een hypotheek van maximaal de waarde van het huis. Andere kosten betaal je zelf. Alleen al de ‘kosten koper’ – zoals overdrachtsbelasting en hypotheek - advies – liggen op zo’n € 15.000 bij een huis van € 250.000. En dan ben je er nog niet. Ook al pak je het zuinig aan en wacht je nog even met een nieuwe keuken of badkamer, je wilt wel de muren sauzen en iets moois op de vloer. Eerst sparen dus. Of bij je ouders aankloppen. Heel wat starters doen dat. De overheid speelt daar op in; ouders mogen sowieso al belastingvrij geld geven aan hun kinderen, maar als dat geld bestemd is voor een huis mag je belastingvrij maar liefst € 102.010 (vrijstelling in 2019) schenken. ‘Het is fijn als je je kinderen kunt helpen, maar denk er goed over na’, adviseert Lucienne van der Geld, directeur van Netwerk Notarissen en docent notarieel recht aan de Radboud Universiteit. ‘Kijk niet alleen naar de financiële kant, maar vraag je ook af wat een schenking of lening aan het ene kind voor effect heeft op de andere kinderen. Maak scenario’s. Wat doe je bijvoorbeeld als de ouders overlijden, of als het kind gaat scheiden?’


De ouders als gulle gevers

Ouders mogen aan kinderen tussen de 18 en 40 jaar belastingvrij € 102.010 geven voor een huis. Kinderen kunnen dit geld gebruiken om een deel van het huis te betalen. Dat betekent dat ze minder hoeven te lenen, of dat ze een duurder huis kunnen kopen. Ze mogen het geld ook gebruiken om hun huis te verbouwen, of om hun hypotheek (extra) af te lossen. Als het geld hier niet voor wordt gebruikt, is de schenking niet belastingvrij. Dan betaal je 10 procent schenkbelasting. Van der Geld: ‘Zorg dat je kunt aantonen dat het geld gebruikt is voor het huis. Als je bijvoorbeeld kunt laten zien dat je een deel van de hypotheek hebt afgelost of dat je rekeningen van de aannemer hebt betaald, zit je goed.’ Je mag de schenking over drie achtereenvolgende jaren uitsmeren. Dat kan gunstig zijn als je kind het geld gaat gebruiken om de hypotheek versneld af te lossen. Banken rekenen namelijk vaak boeterente als je ineens ‘te veel’ aflost.


Let op, wanneer gaf je al eerder een groot bedrag?

Als je al eerder een groot bedrag hebt geschonken aan je kinderen, moet je opletten. Dan gelden er ingewikkelde regels. Hoeveel je dan nog belastingvrij mag geven, hangt af van het jaar waarin je de vorige schenking(en) deed. Op belastingdienst.nl (vrijstelling schenkbelasting) kun je het jaar van de vorige schenking aanklikken en zie je hoeveel je nog belastingvrij mag geven. Van der Geld: ‘Als ik een schenkingsovereenkomst maak, zorg ik voor een ontsnapping. Als de Belastingdienst niet akkoord gaat, gaat het geld ‘juridisch op papier’ terug naar de ouders. Zo vermijd je dat je toch schenkbelasting moet betalen. Dan maak je bijvoorbeeld een leningscontract voor dat bedrag.’


Win-win: ouders én kind betalen minder belasting

Schenken heeft meer voordelen. De ouders zijn het geld kwijt, dus zij betalen hierover geen vermogensrendementsheffing (belasting in box 3). En het kind erft straks minder – hij heeft het geld nu al gekregen -
dus hij betaalt minder erfbelasting.
In de praktijk geven de meeste ouders geen ton weg. De meeste mensen hebben niet zoveel geld. Maar ook al wil je een veel kleiner bedrag geven, vraag je af of je dat geld kunt missen. ‘Eens gegeven blijft gegeven’, stelt Van der Geld. ‘Weet je zeker dat je dat geld later niet zelf nodig hebt?’ Zij ziet een toename van het aantal echtscheidingen bij ouderen, zelfs als mensen al met pensioen zijn. ‘Dat kost geld. Dan hebben ze zelf opeens twee huizen nodig.’


En de andere kinderen dan?

Stel: je hebt twee kinderen, krijgen zij dan allebei hetzelfde bedrag? Kun je je dat permitteren? ‘Als het andere kind nooit een huis koopt, heb je niet eens de mogelijkheid om belastingvrij zo’n groot bedrag aan dat kind te schenken. Hoe ga je daarmee om? Of wil je dat dat later in de erfenis wordt rechtgetrokken? Door dat nu goed te regelen, voorkom je later nare ruzies.’
Wil je zeker weten dat een deel van de schenking niet bij de ex-partner terechtkomt als je kind ooit gaat scheiden? Ook dat kun je vastleggen.


De ouders als bankiers

Je kunt ook geld lenen aan je kind. Je zou denken dat het voordeel van lenen is dat je kind daardoor een duurder huis kan kopen. Dat is niet zo, want de bank telt zo’n lening gewoon mee bij de berekening van de maximale hypotheek die het kind kan krijgen. Het voordeel van lenen is dat de ouders hun geld niet kwijt zijn. ‘In feite verandert er niets aan je vermogen. Alleen kun je niet over dat geld beschikken, want je hebt het uitgeleend.’


Het kind betaalt de rente

Nog een voordeel van lenen, is dat het kind rente betaalt aan de ouders. Dat levert de ouders méér op dan de rente die zij op de bank krijgen. Tenminste, als ze die rente zelf houden. Ouders mogen hun kind jaarlijks belastingvrij € 5428 (vrijstelling 2019) schenken. Het kind kan dat geld gebruiken om de rente van te betalen.
Als je van de lening een echte eigenwoninglening maakt, mag het kind de betaalde rente aftrekken van de belasting, net als de ‘gewone’ hypotheekrente. Voor een eigenwoninglening moeten ouders en kind een leenovereenkomst opstellen. Hierin staat welk bedrag het kind jaarlijks moet aflossen. De lening moet in dertig jaar volledig zijn afgelost. Wie niet aflost, kan geen rente aftrekken. Ook moet je bij de Belastingdienst melden dat je zo’n overeenkomst hebt gesloten. In de leenovereenkomst moet je een ‘zakelijk’ rentepercentage vastleggen. Hoeveel dat precies is, staat nergens. Van der Geld: ‘De bank heeft een hypotheekrecht, dus de bank mag het huis veilen als de hypotheek niet wordt betaald. Omdat de ouders geen hypotheekrecht hebben, mag er een hogere rente tegenover staan.’ In de praktijk is een procent of vijf acceptabel.


Niet aflossen kan ook

Een voordeel van geld lenen aan je kind kan ook zijn dat je kind de lening niet hoeft af te lossen. Dan zijn de maandlasten lager. Maar de rente aftrekken mag dan niet. Bij lenen is het sowieso verstandig om afspraken op papier te zetten. Van der Geld: ‘Wat doe je als de ouders overlijden? Daar wordt heel slecht over nagedacht.’ Een lening maakt deel uit van de erfenis. Als de ouders overlijden, heeft het kind een lening bij zijn broers en zussen. Als er veel geld te verdelen valt, hoeft dat geen probleem te zijn. Dan wordt de lening afgetrokken van het erfdeel. Maar als de erfenis klein is, willen de broers en zussen waarschijnlijk graag hun geërfde euro’s ontvangen en zullen ze de lening opeisen.


De ouders als huisbazen

Zelf een huis kopen en dat verhuren aan je kind kan ook een goede manier zijn om je kind aan een huis te helpen. Sommige ouders doen dit voor hun studerende kinderen; dat is goedkoper dan een dure kamer huren, zeker als er meer studenten in het huis wonen die ook huur betalen. Een huis verhuren aan een volwassen kind kan natuurlijk ook. Het nadeel is dat niemand hypotheekrente kan aftrekken. Het voordeel is dat de ouders meer rendement maken dan op een spaarrekening. Niet alleen omdat ze huur ontvangen, maar ook omdat het huis waarschijnlijk meer waard wordt. Ouders betalen vermogensrendementsheffing over de waarde van het huis, maar omdat het huis verhuurd is, wordt niet de hele waarde belast.
Als het kind minder huur betaalt dan € 720,42 (huurgrens in 2019), een laag inkomen heeft (in 2019 maximaal € 22.700) en maximaal € 30.360 op de bank heeft staan,  kan het kind huurtoeslag krijgen. ‘Ook hier geldt dat je scenario’s moet bedenken en afspraken moet maken’, vindt Van der Geld. ‘Wat doe je als je meer kinderen hebt? Wat gebeurt er als de ouders overlijden? Mag het kind dan in het huurhuis blijven wonen? En wat doe je als het kind overlijdt en de partner woont ook in het huis? Mag die er blijven wonen?’

Doe-het-zelven of liever een adviseur?

Als je niet eerder gebruik hebt gemaakt van de hoge schenkingsvrijstellingen voor giften van ouders aan kinderen en je wilt je kind geld geven voor een eigen huis, kun je dat best zelf regelen. Zeker als het geld meteen naar de aannemer of de hypotheekbank gaat. Zodra de situatie iets ingewikkelder is – je hebt al eerder grote schenkingen gedaan, of je geeft je kind een lening-plus-aflossing-en-renteaftrek – is het handig om een notaris of financieel planner of adviseur in de arm te nemen. Als je je niet precies aan de spelregels houdt, loop je het risico dat je schenkbelasting moet betalen of dat je kind renteaftrek misloopt.




Sluiten

INHOUDSOPGAVE