RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Wilma van Hoeflaken | Illustratie: Designed&Delivered

BN_radar-testament.jpg

Nagelaten zaken

Ik heb geen testament nodig, denk je. Maar weet dan wel dat samenwoners niet van elkaar erven en dat je tweede vrouw jouw gehele erfenis op kan maken zonder dat je kinderen er een cent van zien. En als je een samengesteld gezin hebt, is een bezoekje aan de notaris al helemaal aan te raden.

Berekening

Single, geen kinderen, geen testament?
Dan geldt de wet. Volgens het erfrecht erven de ouders, samen met de broers en zussen. Met testament? ‘Als je alleenstaand bent, kun je een testament maken dat helemaal naar je zin is. Alles mag en alles kan’, zegt Rina Klaver-van der Meer, kandidaat-notaris bij De Waard & Wagener in Gouda. Alleenstaanden kunnen hun geld nalaten aan hun beste vrienden, hun buren, hun favoriete nichtje. ‘Of aan goede doelen’, zegt kandidaat-notaris Carine Wagener. ‘Als goede doelen erkend zijn als Algemeen Nut Beogende Instelling hoeven zij geen erfbelasting te betalen.’

Samenwonend stel, geen kinderen Geen testament? Dan erven zij niet van elkaar. Volgens het erfrecht zijn zij alleenstaand, dus de erfenis gaat naar ouders, broers en zussen en de partner heeft het nakijken. Dus samenwonenden hebben altijd een testament nodig? Klaver: ‘Nee, niet per se. Zij kunnen in een notarieel samenlevingscontract vastleggen dat alle gemeenschappelijke goederen bij overlijden voor de partner zijn. Dat heet een verblijvingsbeding.’ Die gemeenschappelijke goederen zijn bijvoorbeeld het huis en de hypotheek als die op beide namen staan, de inboedel en de en/of-bankrekening. Geen testament dus? Wagener: ‘Het hangt van de situatie af. In een verblijvingsbeding kun je alleen regelen wat er met de gemeenschappelijke goederen gebeurt. Maar als je samenwoont en je wilt dat je partner ook zaken erft die als privégoederen worden beschouwd, heb je wel een testament nodig.’ Privé is bijvoorbeeld de spaarrekening die maar op één naam staat, of het bedrag dat je ouders je hebben geschonken. ‘Of als een van de twee eigenaar van het huis is en de ander niet’, zegt Wagener.

Een stel* met kinderen Geen testament?
‘Zonder testament geldt de wettelijke verdeling’, zegt Klaver. Dan erven de partner en de kinderen elk een deel, dus bij drie kinderen erft iedereen een kwart en bij twee kinderen iedereen een derde. ‘Maar de kinderen kunnen geen aanspraak maken op hun erfdeel’, stelt Klaver. ‘Zij krijgen een vordering op hun vader of moeder. Die vordering is pas opeisbaar als de langstlevende ouder ook overleden is.’ Of er dan nog iets te vorderen is, weet je niet, want de langstlevende partner mag alles opmaken. Dat is de gedachte achter de wet: de langstlevende partner beschermen. Als dat is wat je wilt, kun je het als stel met kinderen dus prima zonder testament stellen. Maar als je kinderen jong zijn, wil je misschien regelen wie de voogdij krijgt als er iets met jou en je partner gebeurt. Heb je dan toch een testament nodig? ‘Dat was zo, maar per 1 juni 2014 kun je de voogdij regelen in het gezagsregister bij de kantonrechter’, zegt Klaver. Wat kunnen dan de redenen zijn voor stellen met kinderen om toch een testament te maken? Klaver: ‘Bijvoorbeeld als mensen willen vastleggen dat de kinderen hun erfdeel niet pas kunnen opeisen als de langstlevende ouder ook overleden is, maar bijvoorbeeld ook als de langstlevende ouder opnieuw gaat trouwen, of in een verzorgingshuis wordt opgenomen.’ ‘Of als ze willen veiligstellen dat een erfdeel alleen bij hun eigen kinderen terechtkomt en niet bij de aangetrouwde kinderen’, zegt Wagener. ‘Met die uitsluitingsclausule voorkomen ze dat bij een eventuele echtscheiding van een kind een deel van de nalatenschap naar de ex-partner gaat.’ Ook leggen stellen met kinderen soms in een testament vast dat hun kind niet direct over de erfenis kan beschikken. Wagener: ‘Voogdij stopt als een kind 18 is. Je kunt wel een bewindvoerder benoemen – dat kan ook de voogd zijn – die het vermogen nog een paar jaar beheert.’ Daarmee voorkomen ouders dat 18-plussers het geld over de balk smijten. * Dit geldt voor gehuwden en geregistreerde partners. Samenwoners erven niet van elkaar, alleen de kinderen erven. Tenzij je iets anders regelt met je partner. Hoe je dat doet, lees je onder het kopje 'Samenwonend stel, geen kinderen'.

Single, met kind Geen testament?
Het kind erft alles. ‘Toch maken singles met jonge kinderen vaak een testament’, zegt Wagener. ‘Ze willen hun kind beschermen en de voogdij en bewindvoering regelen. Die bewindvoering speelt ook bij gescheiden ouders. Het is goed dat je minderjarige kind bij je ex terechtkomt als jij overlijdt, maar misschien wil je niet dat je ex over het geld kan beschikken dat jij nalaat aan je kind.’ Kun je, als je een kind hebt, ook andere erfgenamen benoemen? ‘In een testament kan dat’, aldus Klaver. ‘Maar kinderen hebben altijd recht op de legitieme portie. Dat is de helft van wat ze volgens het wettelijk erfrecht zouden erven.’

Even naar de HEMA?
Tegenwoordig kun je bij de Hema terecht voor je testament. Dat is goedkoper dan bij de notaris. De Hema rekent € 250 voor twee testamenten voor een echtpaar. Samenwonende stellen betalen € 375 voor een samenlevingscontract plus twee testamenten. Is dat een goed idee? Klaver: ‘Als je net begint, in een huurhuis woont en geen vermogen hebt, is daar niets mis mee. Maar als ik een huis zou gaan kopen, zou ik een samenlevingscontract en een testament laten maken bij de notaris die de overdracht van het huis regelt.’ Wagener: ‘Dan krijg je vaak een combinatiekorting. Ik weet niet of je dan bij de Hema nog steeds goedkoper uit bent.' Een Hema-testament volstaat als je situatie standaard is en als maatwerk niet nodig is, vinden ze. Wagener: ‘Alleen: hoe kun je zelf inschatten of jouw situatie standaard is?’ Notarissen bepalen hun tarieven zelf. Een testament voor een persoon kost gemiddeld tussen de € 250 en € 350. Een stel betaalt voor twee testamenten doorgaans zo’n € 400.




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
In dit RADAR+ magazine
inhoud_5_2018.jpg