RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Wilma van Hoeflaken | Fotografie: iStockphoto

BN_erfenis.jpg

Laat die erfenis maar zitten

Geld, sieraden en mooie spullen erf je natuurlijk graag. Maar soms laat de overledene een schuld achter en die erf je dan óók. Geen zin in natuurlijk. Hoe voorkom je dat?

Het aantal erfenissen waarbij de erfenis niet alleen uit bezittingen bestaat, maar ook uit schulden neemt toe. Hoe komt dat? ‘Door de economische crisis hebben mensen vaker schulden, bijvoorbeeld de restschuld van de hypotheek op hun huis’, zegt Sandy Houdijk, notaris bij Maaldrink Vermeulen in Den Haag. Ook de regels voor eventuele eigen bijdragen aan voorzieningen, zoals de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), zijn een factor. Houdijk: ‘Als je vader of moeder in een verpleeghuis verbleef, kan hiervoor nog een rekening komen, zonder dat de kinderen zich daarvan bewust waren.’

Maar je weet toch ongeveer wat je kunt verwachten als je erft? ‘Niet altijd’, zegt Houdijk. ‘Mensen leven langer en familiebanden zijn vaak minder hecht. Je kunt opeens erven van een verre tante. Andere erfgenamen zijn overleden en nu kom jij in beeld. Misschien kende je haar niet goed, laat staan dat je weet hoe de erfenis eruitziet.’

Wat kun je het beste doen als je erfgenaam bent? ‘Probeer zicht te krijgen op de bezittingen en de schulden. Je hoeft niet direct te beslissen. Binnen drie maanden nadat iemand is overleden, moet je besluiten of je de erfenis accepteert. Je hebt dus even de tijd. Dat is overigens ook een manier om schuldeisers op een afstand te houden. Je kunt zeggen: ik heb nog niet besloten, u moet even geduld hebben.’

Kun je ondertussen wel dat mooie kettinkje van je tante dragen? ‘Daar moet je voorzichtig mee zijn’, waarschuwt Houdijk. ‘Erfgenamen die spullen meenemen uit het huis van de overledene, al is het maar een fotoalbum of een simpel sieraad, gedragen zich alsof zij de erfenis ‘zuiver’ aanvaarden. Niet doen, want straks blijkt misschien dat die erfenis helemaal niet aantrekkelijk is.’

Wat is dat 'zuiver' aanvaarden? ‘Als je een erfenis zuiver aanvaardt, treed je in de voetsporen van de overledene. Je erft alle bezittingen en alle schulden. Voor die schulden ben je met je privévermogen aansprakelijk. Dus als de schulden groter zijn dan de bezittingen, word je armer van de erfenis. De schuldeisers van de overledene kloppen nu bij jou aan’, zegt Houdijk.

Wat is beneficiair aanvaarden? Een andere mogelijkheid is de erfenis aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving. Dat heet in de volksmond beneficiaire aanvaarding. Dan erf je, maar ben je niet privé aansprakelijk als de schulden groter zijn dan de bezittingen. Als er na het betalen van de schulden nog een restschuld overblijft, hoef je die niet te betalen uit jouw privévermogen. Blijft er na het betalen van de schulden wat over? Dan gaat dat naar de erfgenamen.

Kun je een erfenis ook verwerpen? Houdijk: ‘Dat kan. Dat is meestal een emotionele beslissing. Dan zeggen mensen: ik wil niets met die man of die vrouw te maken hebben en het geld wil ik ook niet.’ Houdijk vindt verwerpen vaak geen goede optie. ‘Zeker niet als je kinderen hebt, want daarmee verschuif je het probleem. Als jij de erfenis verwerpt, erven zij. Als het minderjarige kinderen zijn, kun je de erfenis niet zomaar namens hen ook nog eens verwerpen. Daarvoor heb je toestemming nodig van de rechter. Die kijkt naar het belang van de kinderen. Als het in hun belang is om te erven, erven zij.’

Dus als je op safe wilt spelen, moet je een erfenis benificiair aanvaarden. Waarom doet niet iedereen dat? ‘Omdat er wel wat bij komt kijken’, zegt Houdijk. ‘Je betaalt om te beginnen ruim €100,- griffiekosten. Als je met meer erfgenamen bent, kun je gezamenlijk de erfenis beneficiair aanvaarden en dan deel je de griffiekosten, dus dat valt mee. Ook moet je een lijst maken van alle bezittingen en schulden. Die moet je ter inzage leggen bij de notaris of bij de griffie van de rechtbank. Je kunt van die verplichting worden vrijgesteld, maar daarvoor heb je toestemming nodig van de rechter. Ook moet je alle schuldeisers oproepen. Voor notarissen is dat dagelijks werk, maar als je dat als erfgenamen zelf gaat doen, is het een hele klus. Je ziet gemakkelijk zaken over het hoofd.’

Er ligt een wetsvoorstel om erfgenamen te beschermen tegen onverwachte schulden. Helpt dat? ‘Alleen in uitzonderingssituaties. Het gaat niet om schulden die al bekend zijn of waarvan je had kunnen vermoeden dat ze er zijn. Een voorbeeld van een onverwachte schuld kan zijn dat de overledene een fout heeft gemaakt bij zijn beroepsuitoefening en degene die gedupeerd is, komt met een schadeclaim. Die claim komt bij jou terecht als jij de erfenis ‘zuiver’ hebt aanvaard. De nieuwe wet biedt daar bescherming tegen. Ik zou zelf een erfenis alleen ‘zuiver’ aanvaarden als ik de financiële situatie van de overledene goed ken. Dat kan het geval zijn bij je ouders of je partner, of wanneer je de bewindvoerder bent. Bij twijfel zou ik beneficiair aanvaarden.’ +




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
inhoud6.jpg