Radar+ Online

Word Abonnee

Tekst: Wilma van Hoeflaken | Fotografie: Getty Images

bn-scheiden.jpg

Geld en echtscheiding

Wel of niet scheiden. Altijd een ongelooflijk moeilijke beslissing. Er moeten zoveel argumenten worden afgewogen. Alle voors en tegens weeg je af in ons argumentenschema. Maar eerst de financiële gevolgen van scheiden op een rij. Plus tips hoe je de schade beperkt.

 

Download het argumentenschema
Kruis jouw voors en tegens aan, en weeg ze tegen elkaar af. Zo krijg je inzicht in je dilemma en hopelijk antwoord op je vraag: wel of niet scheiden?

schema-scheiden

klik op de afbeelding om het schema te openen

 

‘Scheiden betekent bijna altijd dat je anders moet gaan leven. Je moet goed­koper gaan wonen en je hebt minder geld te besteden’, zegt scheidingsplanner Marianne Krieger. De econoom en financieel planner begeleidt stellen in het scheidingstraject, vooral financieel. ‘Het is logisch dat mensen erop achteruit gaan. Alle schaalvoordelen die samenwonende stellen hebben, zowel qua woonlasten als qua boodschappen, vallen weg als je alleen woont.’ Vooral voor vrouwen zijn de financiële consequenties groot. Zij werken vrijwel altijd in deeltijd, zeker als ze kinderen hebben. Daarmee verdienen de meesten niet genoeg om op eigen benen te staan. Uit onderzoek van het Nibud bleek dat 70% van de gescheiden vrouwen moeite heeft om rond te komen. Het is belangrijk om bij de scheiding goede financiële afspraken te maken. Je wilt immers verder leven, een nieuw bestaan opbouwen. Hoe houd je de kosten van de scheiding enigszins in de hand? En welke afspraken kun je maken om er na de scheiding financieel een beetje florissant uit te komen?

Bezuinig op de advocaatkosten
Een advocaat kost al snel € 150 tot € 200 per uur. Hoeveel uur een advocaat besteedt aan de scheiding, hangt af van de omstandigheden. Als stellen het over de meeste zaken eens zijn, is de advocaat snel klaar. Maar als ze ruzie maken over van alles en nog wat, loopt de rekening op. ‘Probeer een vechtscheiding te voorkomen’, adviseert Krieger. ‘Dat is niet goed voor de kinderen en het jaagt je op kosten.’ Vechtende stellen hebben allebei een advocaat nodig, waardoor er straks twee hoge advocaatnota’s op de mat liggen. Door samen één advocaat, mediator of scheidingsplanner in te schakelen, voorkom je hoge kosten. Vaak kun je onderhandelen over het tarief. Ook kun je soms een totaalprijs afspreken, bijvoorbeeld € 2.500 voor de complete afhandeling. Informeer ook eens of je in aanmerking komt voor rechtsbijstand. Dat kan als je inkomen laag is. Als je googelt vind je op internet advocaten die voor minder dan € 800 de hele scheiding regelen. Voor stellen die weten wat ze willen en financieel goed onderlegd zijn, kan dat een oplossing zijn. Maar de meesten hebben meer baat bij een advies op maat, vindt Krieger.

Voorkom hoge dubbele woonlasten
Zodra stellen besluiten te scheiden, gaat een van de twee vaak direct ergens anders wonen. Bij stellen met kinderen is dat doorgaans de man. Hij huurt ergens een etage en zij blijft met de kinderen in het ouderlijk huis. Zeker als zij het meest voor de kinderen zorgt en hij het grootste deel van de week werkt, is dat een gemakkelijke oplossing. Maar vaak ook een dure. In zo’n situatie is de man waarschijnlijk degene die het meest verdient. Als zijn inkomen per jaar hoger is dan € 34.911 (sociale huurgrens in 2015) moet hij huren in de vrije sector. Dat betekent een hoge huur en geen recht op huur­toeslag. ‘Het is voordeliger als degene met het laagste inkomen elders gaat huren’, zegt Krieger. ‘Dat kan al voordat je officieel gescheiden bent. Zodra je het echtscheidingsconvenant hebt ingediend bij de rechtbank kun je in aanmerking komen voor een sociale huur­woning en huurtoeslag, als je inkomen dat toelaat. Als je kinderen hebt, krijg je bovendien eerder een grotere woning en extra urgentie.’ Zodra zij een sociale huur­woning heeft, kan hij terug­verhuizen naar het oude huis. Krieger: ‘Dan heb je misschien hoge woonlasten voor het oude huis, maar lage voor het nieuwe. Dat is beter dan twee keer hoge woonlasten.’

Eigen huis?
Blijf zolang mogelijk fiscale partners. Fiscale partners mogen hun aftrek­posten verdelen op de manier die financieel het gunstigst uitpakt. Als je samen een koophuis hebt met hypotheek, mag je allebei de helft van de hypotheekrente aftrekken van de belasting. Als je veel verdient en dus veel belasting betaalt, krijg je over elke euro betaalde rente veel meer geld terug dan wanneer je weinig verdient. Daarom is het financieel het voordeligst als de partner met het hoogste inkomen de volledige hypotheekrente aftrekt. Zodra je gaat scheiden, ben je elkaars fiscale partner niet meer. Dan mag je alleen je eigen deel van de hypotheekrente nog aftrekken. Dan kan het zomaar gebeuren dat je van de € 1.000 rente die je betaalt nog maar € 380 terugkrijgt in plaats van ruim € 500. ‘Het moment waarop je het echtscheidingsconvenant indient bij de rechtbank is cruciaal’, zegt Krieger. ‘Als je dat in december doet, ben je alleen in die maand nog elkaars fiscale partner. Het jaar daarop niet meer. Maar als je wacht tot januari, ben je ook in dat hele jaar nog elkaars fiscale partner. Dat kan veel geld schelen.’ Dan kan het dus gebeuren dat een van de twee veel hypotheekrente betaalt, weinig belasting terugkrijgt en ondertussen zelf niet meer in het huis woont. Dat is zuur, beaamt Krieger. ‘Als de partner die nog wel in het huis woont veel verdient en wel veel hypotheekaftrek krijgt, zou hij een vergoedingsrecht kunnen betalen aan de andere partner. Dat kun je zien als een soort huur, een vergoeding omdat hij in het huis woont. Daarmee wordt het belastingnadeel van de minst verdienende partner gecompenseerd.’



Mensen mogen na een scheiding maximaal twee jaar de hypotheekrente aftrekken van een huis waarin ze niet meer wonen. Volgens Krieger is dat geen probleem. ‘De huizenmarkt is niet meer zo dramatisch als een jaar geleden. De meeste huizen zijn binnen een jaar verkocht.’ Check het pensioen Bij een scheiding moet het pensioen verdeeld worden dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Jonge stellen hebben vaak nog niet zo veel opgebouwd. Krieger: ‘Dan heeft hij € 10.000 en zij € 6.000. Als je dat deelt, krijgen ze allebei € 8.000. Sommige vrouwen zeggen dan: laat maar zitten. Je mag immers afstand doen van het recht op elkaars pensioen. Maar realiseer je dat € 2.000 per jaar meer of minder na je 67e veel geld kan zijn.’ Je moet niet alleen afspraken maken over het ouderdomspen­sioen, maar ook over het partnerpensioen. Dat is het pensioen dat mensen krijgen als hun (ex-)partner overlijdt. Als dat gebeurt, valt de alimentatie weg. Dan heb je dat partner­pensioen misschien hard nodig. Bij veel pensioenfondsen is een partnerpensioen niet meer vanzelfsprekend. Dan zou je een overlijdensrisicoverzekering kunnen afsluiten, bijvoorbeeld voor de duur van de alimentatie.

Staar je niet blind op de partneralimentatie
Natuurlijk bestaan ze, vrouwen die duizenden euro’s alimen­tatie per maand krijgen en een riant bestaan leiden (mannen krijgen zelden partneralimentatie). Maar ze zijn schaars. Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat slechts 10% van de gescheiden vrouwen partneralimentatie ontvangt. Vaak gaat het om bedragen die variëren van een paar tientjes tot een paar honderd euro per maand. Daarom is het belangrijk om te zorgen voor een eigen inkomen. Krieger: ‘Vrouwen die vijftig of zestig zijn, hebben vaak al jaren geen baan meer gehad. Mijn advies is: gebruik de periode waarin je nog partneralimentatie krijgt om een opleiding te volgen, zodat je een eigen inkomen kunt genereren. Als je ouder bent is het niet gemakkelijk om een baan te vinden, maar blijf proberen. Het is heel belangrijk om een inkomen te hebben en niet afhankelijk te zijn van je ex.’ Als er kinderen zijn of als het huwelijk langer dan vijf jaar duurde, geldt een alimentatieplicht van twaalf jaar. Wie korter getrouwd was, betaalt voor elk huwelijksjaar een jaar alimentatie. Er is wetgeving in de maak om de alimen­tatieduur te beperken.

Elkaar uitkopen?
Let op! Klassiek voorbeeld: hij verdient veel, zij weinig. Op het gezamenlijke huis zit een hoge hypotheek. Die kan zij niet in haar eentje bekostigen. Hij wel. Dus hij koopt haar uit. Dat is ook fijn voor de kinderen, want die houden hun eigen vertrouwde plek. Hoe redelijk en aantrekkelijk het ook klinkt, met dit voorstel moet je de afspraken over de scheiding niet beginnen, maar eindigen, vindt Krieger. ‘Je moet eerst kijken naar het vermogen. Hoe verdeel je dat? Dan kijk je naar alimentatie: wat moet er betaald worden voor de kinderen? En blijft er dan nog geld over voor partneralimentatie? Een afspraak om elkaar uit te kopen is het sluitstuk.’ Met een voorbeeld uit haar praktijk maakt ze duidelijk waarom.


Voorbeeld: Een stel heeft een huis van € 210.000 en een hypotheek van € 180.000. Op basis van beide inkomens en het vermogen is berekend dat de man € 300 partneralimentatie per maand moet betalen aan zijn ex-vrouw. Maar als hij haar uitkoopt, ziet het plaatje er anders uit. Hij moet dan zijn eigen hypotheek verhogen met € 105.000, namelijk € 90.000 voor het huis en € 15.000 voor zijn ex-vrouw (de helft van de overwaarde). Daardoor stijgen zijn financiële verplichtingen zo fors dat hij volgens de hypotheekbank nog maar € 50 per maand partner­alimentatie kan betalen. Krieger: ‘Dat scheelt zijn ex-vrouw € 250 per maand. Misschien vindt zij dat prima. Uitkopen betekent immers dat ze geen gemeenschappelijk bezit meer hebben en van elkaar af zijn. Maar het gaat mij erom dat je ervan bewust bent dat uitkopen nadelige consequenties kan hebben voor de alimentatie.’ +




Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.