RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Lara Aerts en Femke van der Laan | Fotografie: Teska Overbeeke

BN_social-media.png

Tips bij de digitale opvoeding

Enig idee hoeveel uur per dag je kind op sociale media te vinden is? En wat hij daar doet en deelt?

 

Max: ‘Als ik een smartphone had, zou ik er de hele dag mee bezig zijn en dat wil ik niet’.

Isabelle: ‘Als ik mijn telefoon niet heb, vind ik het lastig om dingen te verzinnen om te doen’

Voor kinderen – en zeker voor pubers – zijn sociale media verleidelijk. Ze willen zich verbonden voelen, erbij horen, en dat kan uitstekend via sociale media. De verleidelijkheid van deze media is tegelijkertijd ook de valkuil: wanneer is het genoeg? Meestal loopt het wel los, maar huiswerk, sport of real life contacten kunnen erdoor in de verdrukking komen. Ook liggen er zaken als digitaal pesten op de loer. Daarom is het zaak om als ouder een vinger aan de digitale pols te houden. En in te grijpen als dat nodig is.

Sociale media zijn alle online platformen waarop informatie – tekst, beeld of geluid – door de gebruikers met elkaar wordt gedeeld. Uit het Nationale Sociale Media Onderzoek van Newcom blijkt dat bijna negen van de tien Nederlanders gebruikmaken van sociale media. Van hen is 26% actief op drie of meer platformen. En niet alleen maar af en toe: zo zit bijvoorbeeld 75% van de jongeren dagelijks op Facebook.

De digitale opvoeding
Zoals je je kind leert hoe het zich hoort te gedragen in het echte leven, zo is het ook verstandig om hem of haar digitaal op te voeden. Doe dit zodra je kind de eerste schreden in de online wereld zet. Zorg dat het kind nadenkt over zijn of haar privacyinstellingen: daarmee kun je zorgen dat het profiel is afgeschermd voor bijvoorbeeld niet-vrienden. Op internet zijn allerhande handleidingen te vinden die je door de privacyinstellingen van het betreffende sociale medium heen loodsen. Leg uit dat het onverstandig is om met persoonlijke gegevens te strooien, dat er ook op internet mensen zijn die minder goede bedoelingen hebben en dat je nooit weet wie er aan de andere kant naar het scherm staart. Vertel hoe dit soort mensen te werk gaat: ze doen alsof ze net zo oud zijn als je kind. Een profielfoto van een knappe jongen siert hun pagina. Ze zijn belangstellend, hebben begrip voor problemen en gevoelens van je kind en beetje bij beetje palmen ze hun ‘soulmate’ in. En dan is het tijd voor de volgende stap: zou er misschien een foto gestuurd kunnen worden?

En kan ze dan misschien – omdat ze elkaar zó goed aanvoelen en voor altijd bij elkaar zullen blijven – een topless exemplaar sturen? Alleen voor hem? Nee dus: verstuur NOOIT foto’s waarop lichaamsdelen te zien zijn die normaal gesproken bedekt blijven. Het beste is om deze waarschuwingen in ‘stel dat’-vorm te gieten. Dus: Stel dat een leuke jongen op wie je verliefd bent om een naaktfoto vraagt, wat zou je dan doen? Of: wat als iemand je adres vraagt/met je wil afspreken? Zo kun je allerlei situaties oefenen. Je wil namelijk dat als het een keer fout gaat, je kind wel bij je terecht kan en zich niet rot schaamt omdat het de nooit-maar-dan-ook-nooit-doen-waarschuwing was vergeten. Andersom dient je kind zich ook te gedragen: ongevraagd filmpjes, foto’s of berichten van anderen plaatsen is dus uit den boze. En digitaal pesten al helemaal. Wijs je kind er ook op dat geschreven woorden makkelijk verkeerd kunnen overkomen. En leer je kind dat als iets eenmaal op internet staat, het er tot in lengte van dagen zal rondzwerven. Dus toekomstige potentiële werkgevers kunnen ook zien dat Jordy zich in het verleden behoorlijk racistisch heeft uitgelaten. En dat Mara vroeger nogal pikante foto’s van zichzelf deelde.



Stel vragen die niet met ja of nee beantwoord kunnen worden
Praten met je kind over sociale media, daar komt het dus op neer. Maar hoe zorg je ervoor dat het niet een lange monoloog wordt? Of dat ze je afserveren met een ‘gewoon’ of een soort Neanderthalergeluid waar pubers patent op hebben als het gaat om het reageren op ouderlijke interesse? Het boek Focus! over sociale media als grote afleider, van Justine Pardoen, kan een goede gids zijn. Zij legt hierin uit hoe je tot een gesprek kunt komen. De clou is volgens Pardoen om Echte Vragen te stellen. Echte Vragen zijn vragen die onder andere geen goed of fout antwoord hebben, niet éigenlijk een verwijt zijn, ervoor zorgen dat je kind nadenkt over wat hij denkt of voelt en niet met ja of nee beantwoord kunnen worden.

Echte Vragen
• Hoe voelt het om beledigd te worden via sociale media?
• Wanneer word jij blij van iets wat op sociale media gebeurt?
• Hoe voelt het als mensen reageren op je profielfoto?
• Hoe kan iemand verslaafd raken aan sociale media?
• Hoe voel je je als je je mobiel vergeten bent?
• Wanneer word jij het meest afgeleid bij het maken van huiswerk?
• Wanneer verveel je je? Wat doe je eraan?

Geen telefoons aan tafel en ’s nachts niet naast het bed
Sociale media zijn aandachtstrekkers. Telefoons zoemen en piepen dat het een lieve lust is van al die nieuwe berichtjes, filmpjes en foto’s. Zie daar als kind maar eens niet aan toe te geven terwijl je net die saaie aardrijkskundetoets aan het voorbereiden bent. Docenten vermoeden dat er een verband is tussen het toegenomen aantal zittenblijvers en het online sociale leven van middelbare scholieren. Ze zullen moeten leren zich niet te snel te laten afleiden. Maar hoe? Voor pubers is het belangrijk om contact te houden met de buitenwereld. Dus de apparaten uit laten zetten, is te veel van het goede. Beter is het om afspraken te maken over de sociale mediatijd. Een uur huiswerk, tien minuten pauze plus telefoon, bijvoorbeeld. Hetzelfde geldt voor het avondeten: geen telefoons aan tafel (dat geldt ook voor die van jou!) en ’s nachts liggen de telefoons niet naast de bedden. Vrienden worden met je kind

Worden al die afspraken ook nageleefd?
Natuurlijk heeft een kind recht op privacy, maar het is wel belangrijk om te weten wat je kind uitspookt op internet, zodat je zo nodig kunt bijsturen. De simpelste manier om de boel in de gaten te houden is om vrienden te worden met je kind op sociale media. Sowieso kan het geen kwaad om sociale media onder de knie te krijgen: dan weet je in elk geval waar je kind het over heeft. Maak niet de fout om op elke status of foto van je kind te reageren: dat hebben ze liever niet. Vraag ook alle wachtwoorden en codes. Willen ze die niet geven? Telefoon inleveren. Spreek af dat je ze pas gebruikt als je het gevoel hebt dat er iets niet in de haak is. Vertel ze ook of je een zogenaamde veiligheidshack vooraf of juist achteraf meldt.

 

MarcelIsabelleInterview: Marcel Renes (43) is directeur van een internetradiostation en woont in Alphen aan den Rijn. Zijn dochter Isabelle (13) heeft een half jaar geleden de voordelen van smartphonegebruik ontdekt. Ze zit op Snapchat, Whatsapp en Twitter.

Marcel: ‘Ik heb een social-mediabedrijf gehad en ben zelf ook actief op Facebook, Twitter, Instagram en LinkedIn. Toch erger ik me soms aan mijn dochters gebruik. Het begint als ze wakker wordt en duurt tot ze naar bed gaat. Die berichtjes op haar telefoon zuigen aandacht. Als ik iets vraag, hoort ze het nauwelijks en als we ergens heen moeten, is er bijna altijd stress omdat ze nog niet klaar is voor vertrek. Ik vind dat er ruimte moet zijn voor echt contact, en voor gesprekken over wat er bijvoorbeeld speelt op school. Ik heb dus de regel ingesteld dat de telefoon tussen vijf uur ‘s middags en acht uur ‘s avonds weggelegd wordt. En als ze slaapt moet-ie op de vliegtuigstand, zodat de wekkerfunctie het wel doet maar er geen berichtjes binnenkomen. In het begin protesteerde ze: ze wist niet wat ze dan tussen vijf en acht moest doen. Ze was bang voor verveling. Nu maakt ze huiswerk en kijkt ze tv. Ik heb met haar gesproken over risico’s die je online kunt lopen. Zo weet ze dat je niet alles moet geloven wat mensen schrijven, en dat heel gunstige aanbiedingen nep zijn. Ook moet ze het ons vertellen als ze ergens een account aanmaakt en ik wil de wachtwoorden hebben. Die gebruik ik alleen als ik echt denk dat er iets misgaat. Ik ben daar trouwens niet zo bang voor: ik vertrouw haar.’

Isabelle: ‘Ik gebruik Twitter voor de berichten en foto’s van de band One Direction. Zo volg ik alles wat ze doen en waar ze zijn. Op Instagram kijk ik naar foto’s van One Direction die door andere mensen geplaatst worden. En op Snapchat stuur ik foto’s van mezelf en kijk ik naar foto’s van vrienden. Ik zie geen nadelen aan sociale media, al is het wel vervelend als ik samen met vriendinnen ben, en we allemaal op onze telefoon zitten. Ik leg hem dan best makkelijk weg. De regel van mijn vader – telefoon weg tussen vijf en acht – heeft helemaal geen nut omdat ik sowieso niet de hele dag op m'n telefoon zit. Als het verboden wordt, wil ik er juist graag op. Als ik hem niet heb, dan vind ik het lastig om dingen te verzinnen om te doen. Als ik hem wel heb, dan vind ik dat juist makkelijker. Ik kan prima huiswerk maken met mijn telefoon erbij. Ik gebruik hem om dingen te vragen aan andere mensen over huiswerk. Ik heb genoeg echte aandacht voor mensen. Want ik spreek vriendinnen op school. We kijken dan ook weleens op onze mobiel, maar niet de hele tijd.’

MoniqueMaxInterview: Monique de Haan (48) is zelfstandig coach en woont in Utrecht. Haar zoon Max (15) neemt deel aan chatgroepen rondom online games.

Monique: ‘Max heeft geen smartphone. Dat is zijn eigen beslissing. Hij zit wel thuis vaak op zijn computer, hij doet veel spellen en hij zit in chatgroepen. Ik ben een digibeet, dus vanuit verwondering vraag ik hem wat hij daar allemaal doet, met wie hij praat, wat er gebeurt. Hij weet mijn mening ook over het sociale leven op de computer: ik vind het allemaal prima, maar er moet wel een rem op zitten. Er bestaat ook nog zoiets als IRL: in real life. ‘Rond je zo even af?’, vraag ik hem dan. En dat doet hij ook, na een tijdje. Ik praat niet verwijtend tegen hem en scherm hem niet af van de computer. Dan zou ik hem alleen maar wegjagen. Ik geloof dus ook niet in een verbod, hij moet zelf leren stoppen. Elke donderdagavond ga ik naar mijn cursus en dan heeft hij het rijk alleen. Daar verheugt hij zich op, dan heeft hij alle ruimte om een avond grenzeloos op de computer te zitten.’

Max: ‘Ik hoef geen smartphone want mijn telefoon belt en sms’t, daar is een telefoon voor. Als ik een smartphone had, zou ik er waarschijnlijk de hele dag mee bezig zijn en dat wil ik niet. Veel mensen hebben er een, maar ik vind het goed zoals het is. Mijn klasgenoten zitten wel in een Whatsappgroep, en ik krijg die berichten dus niet. Ik heb niet het idee dat ik iets mis. Op mijn laptop zit ik nauwelijks, alleen voor school een paar uur per dag. En buiten het schoolwerk niet meer dan een uur of twee om te gamen of te chatten. Mijn moeder heeft niet echt belangstelling voor wat ik doe, af en toe vraagt ze ernaar. Ze heeft de regel dat ik ‘s avonds na het eten geen computer meer mag gebruiken. Maar dat wil ik zelf ook niet.’




Instagram

datum indiening: ma 31 aug 2015, 15:12

Een gratis app om digitale foto’s en video’s uit te wisselen.

 

instagram.png
Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.