RADAR+ Online

Word Abonnee

teks: Marlies Willemze

groentenchips.jpg

Uitdaging: 30 dagen geen eten verspillen

In het huishouden met drie kinderen (7, 5 en 1) van journalist Marlies Willemze (32) belandt elke dag wel eten in de groene container. Na het weggooien van de zoveelste zak drabbig  geworden spinazie, gooit ze het roer om: 30 dagen lang probeert ze niets te verspillen.

 

3promo3nrs

dag 1 34 kilo eten per persoon

Een tikje beschamend vind ik het wel, het gemak waarmee ik eten weggooi. Ik heb het niet van een vreemde: mijn moeder schoof na de avondmaaltijd zonder pardon alle restjes in de prullenbak. Te veel gedoe om dat allemaal te bewaren, vond ze. Ik ben juist dol op restjes van het avondeten, dat betekent dat ik de dag daarna lekker kan lunchen. Maar het moet allemaal niet te ingewikkeld worden. Appels en peren die gebutst in de fruitschaal liggen, leg ik eerst in de ijskast, maar als ze daar na een paar dagen nog liggen, gaan ze weg. Je kunt er natuurlijk ook appelmoes van maken, maar na een lange dag ga ik toch echt liever wat anders doen dan creatieve toeren uithalen in de keuken. Toch wil ik mijn leven beteren: per jaar gooien we met elkaar 34 kilo per persoon weg aan voedsel dat nog prima te eten is. Al dat verspilde voedsel heeft bij elkaar een waarde van minimaal 4,5 miljard euro en het zou per huishouden € 350 per jaar schelen als we minder verspillen. Daarnaast heeft het weggooien van eten ook effect op het milieu: voedselverspilling is verantwoordelijk voor ongeveer 5 procent van onze uitstoot van broeikasgassen. Het roer moet om!


dag 2 Noten, bah

De uitdaging start al bij het ontbijt. Er blijft een halve cracker met roomboter over en er liggen een paar door mijn peuter platgedrukte bosbessen op de grond. Normaal gesproken zou ik alles weggooien – nu leg ik een plak kaas op de cracker en eet hem zelf op. De bosbessen zien er erg onsmakelijk uit, die gooi ik toch maar weg. Tijdens het avondeten is één van de kinderen niet gecharmeerd van de noten in de salade en de ander laat de tomaatjes links liggen. Ik schuif alles wat niet is opgegeten maar gewoon terug in de salade en bewaar wat over is voor de volgende dag.


dag 3 Twee half opgegeten broodjes

De broodtrommels zijn aan het einde van de dag niet leeg. Ik weersta de neiging om alles weg te kieperen en leg de komkommers op een bordje als snack terwijl de kinderen wachten op het avondeten. De twee half opgegeten broodjes vinden gretig aftrek bij de hongerige peuter.


dag 5 Bord op de vloer

Bij het ontbijt knijpt de jongste een halve banaan tot moes en ik besluit het prutje toch maar weg te gooien.  De appel die ik de peuter als ochtendsnack geef, is na twee happen niet meer interessant. Vóór dit experiment reden om de appel weg te gooien, nu eet ik ’m zelf op. We lunchen met elkaar en in plaats van een nieuwe zak brood uit de vriezer te halen, bak ik oude restjes brood op in de pan. Als de kinderen nog meer trek hebben, snijd ik een tikkeltje rimpelige paprika in reepjes. Bij het avondeten kiept een vermoeid kind de inhoud van zijn bord op de vloer die ik al een paar dagen niet heb gezogen. Ik veeg alles bij elkaar en gooi het weg.


dag 7 Het is erger dan ik dacht

Ik scheid mijn afval al jaren, al mijn etensresten belanden in de groene container. Hoe erg is dat nou eigenlijk? Ik bel met Freke van Nimwegen, een van de oprichters van Instock. Instock haalt bij producenten en telers producten op die niet meer worden verkocht, om ze vervolgens op de kaart te zetten in hun restaurants. Hiermee redden ze per maand zo’n 20.000 kilo eten. Freke: ‘Voedselverspilling drukt zwaar op de aarde vanwege alle grondstoffen, water, land, energie en CO2 die eraan te pas komen bij het maken  van eten en drinken. We hebben gemiddeld 3,6 planeten nodig als de hele wereld zou leven zoals Nederlandse consumenten doen. We kunnen onze persoonlijke impact verkleinen door minder spullen te kopen, maar ook door het veranderen van ons eetpatroon: minder dierlijke producten eten en minder eten verspillen.’


dag 9 ijskast, check

Vandaag komen de twee boeken van Instock binnen die Freke me heeft opgestuurd. Mijn oog valt op de tien tips tegen verspilling (zie kader hiernaast). Tip één: voordat je naar de supermarkt gaat checken wat er nog in de ijskast of voorraadkast ligt. Klinkt logisch, maar ik doe het toch lang niet altijd. Ik besluit een lijst te maken van alles wat ik nog aan eten heb en maak aan de hand daarvan een boodschappenlijstje voor de komende week. Eindelijk eens dat opengebroken pak bulgur opmaken en de zongedroogde tomaatjes verwerken in een salade.

 

dag 11 Geef dat kind een stronkje

Als ik ’s avonds broccolisoep klaarmaak, moet ik denken aan mijn gesprek met Freke. Ze vertelde me hoe belangrijk het is om een product volledig te benutten. Zo maken de chefs bij Instock groente- chips van wortel- of pastinaakschillen en trekt ze bouillon van de uiteinden van aardappels en groenten. Broccolistronken gooide ik tot voor kort weg, maar dat is volgens Freke nergens voor nodig. Tot mijn verbazing smaken ze inderdaad prima en ik val helemaal om van verbazing als de kinderen de stronkjes prefereren boven de roosjes.

 

dag 13 Sorry van de banaan

Het ging de afgelopen dagen best lekker, maar vandaag vind ik een zakje sla in de ijskast dat ik helemaal was vergeten. Het ziet er onsmakelijk uit en ik gooi het met tegenzin weg. Ook een banaan die op de grond is gevallen en onder de beurse plekken zit, deponeer ik in de afvalcontainer.

 

dag 15 Gewoon een beetje aandacht

Ik heb de tips van Freke uitgeprint en opgehangen in de keuken. Het is echt niet zo ingewikkeld om minder eten te verspillen, maar het vereist wel meer aandacht. Zo gooide ik altijd uit de losse pols rijst in een pan, maar het is veel handiger om de juiste hoeveelheid af te meten. Dan is de kans groter dat alles in één keer opgaat en ik niet mijn hoofd hoef te breken over wat ik met een kom overgebleven rijst ga doen.


dag 16 Recept met wortelloof

Vandaag heb ik een vrije dag en besluit ik een recept uit het boek van Instock te maken. Ik heb namelijk een grote bos wortels in de ijskast liggen, waarvan het loof normaal gesproken bij het groene afval belandt. Niet nodig, want je kunt er heerlijke olie van maken. Samen met de schil van een limoen, een eetlepel geraspte kaas, een eetlepel pompoenpitten, een half teentje knoflook, 100 milliliter olijfolie en wat zout en peper stop ik het groene loof in de blender. Bij het avondeten sprenkelen we wat van de olie over onze groenten: heerlijk! dag 18 Gebruik die vriezer
Ik heb een vriezer, maar gebruik hem nauwelijks. Er liggen een paar broden en een zak doperwtjes in, maar daar houdt het mee op. Op internet lees ik dat de vriezer juist je beste vriend is als je voedselverspilling tegengaat. Zo kun je overgebleven kruiden fijnhakken en met wat water of olijfolie in een ijsblokjesvorm invriezen. Dat ik daar nooit eerder aan heb gedacht! Ook het invriezen van rijp fruit om er later een smoothie van te maken, vind ik een goed idee. Ik voeg de daad bij het woord door drie rijpe bananen in stukjes te snijden en in de vriezer te leggen.

 

dag 20 Kliek wordt hap

Op internet kom ik Diana van Ewijk tegen, de initiatiefnemer van de Faceboekgroep Kliekjescollectief. Als ik haar aan de telefoon spreek, blijkt ze een kei te zijn in het opmaken van alles wat ze in huis heeft. ‘Ik was niet zo’n ster in de keuken en had altijd recepten nodig om iets op tafel te zetten. Toen ik thuis kwam te zitten met een burn-out leerde ik mezelf ook om een soep of salade te maken zonder recept. Ik merkte dat ik daardoor veel minder eten verspilde en vroeg me af hoe ik nog meer uit mijn kliekjes kon halen. Op Facebook richtte ik de groep KliekjesCollectief op, waarin we met elkaar bedenken hoe je een onappetijtelijk kliekje omzet in een verrassend lekker hapje. Zo maak je van een restje friet snel lekkere rösti-rondjes en kun je van een half zakje sla een heerlijke pesto maken.’


dag 22 Menuplan voor vier dagen

Het is inmiddels een gewoonte geworden om in de ijskast te kijken wat ik nog heb voordat ik boodschappen ga doen. Zo liggen er nog een courgette, een halve pompoen en een zakje geraspte kaas in. Op Google typ ik de ingrediënten in en het eerste recept is meteen raak: een vegetarische lasagne. Ik heb alleen nog tomatensaus nodig. Daarnaast maak ik niet langer een menuplan met zeven maaltijden, maar nog maar vier. Ik maak elke week een pan maaltijdsoep en een grote schaal lasagne, van beide eten we twee dagen. Daarnaast kies ik nog twee recepten uit en houd ik één dag open voor het opeten van kliekjes. Een maatregel die zijn vruchten afwerpt: ik gooi beduidend minder eten weg.

 

dag 27 De kinderen zijn dol op kliekjesdag

Morgen ga ik weer boodschappen doen, dus vandaag is het kliekjesdag. Een fenomeen dat ik eerst wat suf vond klinken, maar dat hartstikke handig is. De kinderen vinden het ook top. Vaak maken we tosti’s van oud brood voor ze, eten ze de laatste rauwkost op en mogen ze als toetje rijp fruit met het laatste restje yoghurt. Mijn man en ik warmen op wat over is van de dagen daarvoor. Soms is dat alleen een kom soep en eten we een tosti mee, maar deze week ligt er een klein stukje zalm, een beetje couscoussalade en gegrilde groenten met baba ganoush op ons bord. Lekker!


dag 30 Ook nog eens keiharde euro’s

Op de laatste dag van het experiment ben ik benieuwd wat het naast een goed gevoel nog meer heeft opgeleverd om dertig dagen zo min mogelijk eten weg te gooien. Normaal gesproken geven we elke maand zo’n € 550 aan boodschappen uit, deze maand is dat iets meer dan € 400. Ik ben blij verrast met het resultaat. Het goed doorspitten van de ijskast, minder maaltijden per week inplannen, een kliekjesdag en simpelweg alles opeten levert dus blijkbaar ook keiharde euro’s op.



#1_Check wat er nog is
    Zorg dat je precies weet wat er nog in je ijskast ligt. Houd een lijstje bij, of maak een foto. Zo koop je geen paksoi die je allang had gekocht of currypasta waar je al drie geopende potjes van had.
#2_Maak een boodschappenlijstje
    Nu je weet wat er nog is, kun je makkelijker een boodschappenlijstje maken. Zo voorkom je niet alleen dat je iets vergeet, maar ook dat je meer koopt
dan je nodig hebt.
#3_gebruik een maatbeker    
Van pasta kook je al snel te veel, net als van rijst of granen. Gebruik daarom een maatbeker om het af te wegen voor je het kookt.
#4_Kijk, ruik en proef
    De ‘ten minste houdbaar tot’ (THT) en ‘te gebruiken tot’ (TGT) worden vaak als uitgangspunt gebruikt door mensen thuis. Niet helemaal terecht, want de THT staat op producten die niet snel bederven. Na het verlopen van deze datum kun je ze meestal nog gewoon gebruiken. Vertrouw op je zintuigen; als iets echt niet meer goed is, proef je het wel.
De aanduiding TGT wordt gebruikt bij verse producten als vlees en vis en is wél iets om serieus te nemen. Je zou er ziek van kunnen worden.
#5_Bewaar het op de juiste temperatuur
    Laat verse producten niet te lang buiten de koeling en bewaar je boodschappen op de juiste plek. Zo houd je ze langer goed. De juiste temperatuur voor de ijskast is 4 graden. De meeste groente- en fruitsoorten kun je het beste in de ijskast bewaren. Uitzonderingen zijn aubergine, paprika, tomaten, basilicum en tomaten.
#6_Fifo
    Iedereen die ooit in een supermarkt of de horeca heeft gewerkt kent de term fifo: first in first out. Oftewel, dat wat er het eerste ingaat moet er ook als eerste weer uit. Vul je ijskast net zoals de koeling in een supermarkt. Zo maak je het makkelijker voor jezelf om producten met een kortere houdbaarheidsdatum eerst te pakken.
#7_Geef ingrediënten een tweede bestemming
    Toch te veel ingekocht? Maak er iets lekkers van waar je extra lang van kunt genieten: bananenijs van je overrijpe bananen of pesto van je overgebleven kruiden.
#8_Wie wat bewaart, heeft wat
    Te veel gekookt? Doe de restjes in een goed afsluitbaar bakje en bewaar het in de ijskast. Of vries het in als je nu al weet dat je de komende dagen andere eetplannen hebt. Zo heb je twee keer plezier van je gekookte maaltijd.
#9_Share it
    Wie weet is de buurvrouw wel ontzettend blij met een maaltijd als je te veel hebt gekookt. Of hebben je vrienden best zin om alle restjes te komen opeten tijdens een feestje.
#10_Maak meer van je afval
    De kippen van de kinderboerderij zijn een dankbare bestemming voor restjes. Wel eerst even checken of je ze mag voeren. Keukenafval kun je ook composteren, in een wormenhotel bijvoorbeeld.




Sluiten

INHOUDSOPGAVE