RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Alina Sedee | Fotografie: Getty Images

BN_Mannen.jpg

Biertje?

Voor de meeste mensen is bier gewoon bier. Een pilsje dat je ijskoud drinkt als de dag lang of het weer warm is. Maar bij bier komt veel meer kijken. Een heleboel marketing, bijvoorbeeld. Bier is big business.

Al het bier uit de supermarkt smaakt ongeveer hetzelfde. Dat komt doordat het vaak pils is, een biersoort die in het Tjechische Pilsen werd bedacht en dankzij het lage alcholpercentage en de lichte, neutrale smaak makkelijk wegdrinkt. In Nederland zijn we er zo dol op dat we dit ‘pils’ als standaard voor bier zijn gaan zien. Maar bier is meer dan pils alleen.

Bier proeven is moeilijk
Kim Lentjes (29) proefde in haar leven duizenden biertjes. Ze studeerde af in Chicago bij het Siebel Institute for Technology en de Doemens Academy en is internationaal biersommelier. Ze jureert bij het Bockbierfestival en de Brand brouwwedstrijd, adviseert brouwerijen en organiseert proeverijen voor horeca en particulieren. ‘Bier proeven is moeilijk’, zegt ze. ‘Het heeft me jaren gekost om smaken te onderscheiden.’ Terwijl bier uit slechts vier ingrediënten bestaat: hop, water, graan (gerst, tarwe, maïs, rijst) en gist. De biersmaak wordt bepaald door het samenspel van die elementen. Water is essentieel voor de smaak. Sommige brouwerijen hebben een eigen bron. ‘Gewoon’ (mineraal)water wordt altijd eerst gezuiverd en gekookt voor het de brouwketels ingaat. Dat gekookte element zorgde er in de vorige eeuw voor dat baby’s die pas van de borst kwamen bier te drinken kregen. Dat was hygiënischer dan water dat uit grachten en rivieren kwam, omdat er nog geen waterleidingen waren.

Volks imago
‘Ken je die nieuwe slogan van Jupiler?’, vraagt Kim. ‘‘Mannen weten waarom’. Weet jij waarom? Precies. Ik ook niet. Ik kan er zelfs boos om worden. Bier is allang geen mannendrank meer.’ Het zal Jupiler weinig kunnen schelen. Met 40.000 verschillende biermerken wereldwijd moet je je onderscheiden. Het verzinnen van een doelgroep vergroot de kans op een stabiele afzetmarkt. Gek eigenlijk, dat bier door veel mensen wordt gezien als een mannendrank. Ruim tweeduizend jaar voor Christus werd het voornamelijk door vrouwelijke brouwers gemaakt. Tegenwoordig drinken veel vrouwen liever wijn dan bier, wijzen onderzoeken uit. Wijn is nog steeds wat chiquer, bier heeft iets volks. Dat komt doordat wijn tot enkele decennia geleden een exclusieve restaurant- aangelegenheid was. Daar kwamen alleen rijke mensen. De gewone man kwam in de kroeg waar bier werd getapt. ‘De wijncultuur in eetgelegenheden verandert rap ‘, zegt Kim. ‘Steeds vaker serveert men bier bij gerechten. Dat past soms beter dan wijn. Probeer bij blauwe kaas eens een goede Porter’, adviseert ze. ‘Of bij chocola een stout.’


Vrouwen en bier
Tot voor kort vormden mannen van 18 tot 35 jaar de ideale doelgroep voor brouwers. Dat zie je in commercials nog steeds terug. Amstel stelt een vriendenclub van mannen centraal, het kosmopolitischer Heineken verbond zich aan James Bond. Toch verliest gewoon bier aan terrein. Mensen kiezen voor ambachtelijk bier uit kleine brouwerijen. In de Verenigde Staten, een bierland in opkomst, ontstaan biercafés met kleinschalig geproduceerde merken. Biersommeliers zoals Kim geven er advies op maat. Echt ‘vrouwenbier’ bestaat niet. Al merken brouwers dat sommige bieren populairder zijn bij vrouwen dan andere. Fruitbieren zoals kriek (=zure kersen), wat zoetere bieren en witen rosébieren. Van bitter houden vrouwen niet zo, concludeerde Heineken een aantal jaren geleden, waarna het, om deze doelgroep toch binnen te halen, Jillz ontwikkelde, een ciderachtige drank zonder hop, dat in de wandelgangen als ‘vrouwenbier’ gelanceerd werd. Uiteindelijk is bier gewoon business.

glas

Vrienden van Amstel
De smaakverschillen bij ‘gewoon bier’ (zoals pils) zijn klein. Waar komt die voorkeur van mensen voor een merk dan vandaan? ‘Onderschat niet de kracht van marketing’, zegt Kim. Dat gaat verder dan reclame op tv. Sponsoring van evenementen, films en muziek zijn krachtige imagoversterkers. Het jaarlijkse Vrienden van Amstel-concert doet de verkoop van dat merk flink stijgen. Brand sponsort Pinkpop. Ook het etiket is belangrijk. Vroeger waren flesjes bruin. Dat hield licht beter tegen en verminderde de kans op oxidatie. Groen is de kleur van dit moment. Groen straalt ‘natuurlijk’ uit. Dat spreekt de hedendaagse consument aan. Daarom zijn bijna alle verpakkingen overwegend groen.

 

Het brouwproces
Bier brouw je met vier basisingrediënten: hop, water, graan en gist. Graan week je in water zodat het ontkiemt. Die kiemen droog je. Gedroogd graan heet mout. Daar wordt met warm water een dikke pap van gemaakt, waarin de enzymen hun werk kunnen doen: suikers maken van het zetmeel dat van nature in graan zit. Zo ontstaan koolzuur en alcohol. Daarna wordt deze vloeistof gefilterd. Dat noem je wort. Wort wordt in de brouwketel gekookt, daarna komt er hop bij.

Hopbellen
Hop is familie van hennep. Daarom ruikt bier soms naar wiet. Er bestaan duizenden hopvarianten, elk met een eigen aroma. In een biercommercial gooit een brouwer een hopbel (=de vrucht van de hopplant) in de ketel. Hoppellets zijn gebruikelijker: fijngemalen en samengeperste bellen die eruitzien als paardenof konijnenbiks, maar dan groen.

Doe maar duur
In Europa brouwde men bier, totdat in de late middeleeuwen steeds meer wijn uit het zuiden werd geimporteerd. Dat was duurder. Wie eerst bier kon betalen en daarna wijn, was geklommen op de maatschappelijke ladder.

Gisten
De gistingsfase (om er alcohol en koolzuur in te krijgen) gebeurt nadat het bier is afgekoeld. Bij koelen op kamertemperatuur drijft gist naar boven. Dat noem je bier van hoge gisting of bovengisting. Bij lagere temperaturen zakt gist naar beneden: bier van lage gisting of ondergisting. Spontane gisting (kriek, geuze) ontstaat door de natuurlijke vergistingsprocessen van fruit of kruiden.




  • 9bier.jpg
    Abdijbier

    Wordt gebrouwen door brouwers die verbonden zijn aan een abdij. Er is ook trappistenbier. Dat mag pas trappist heten wanneer het onder het toeziend oog van de kloostergemeenschap, in of bij de abdij is gebrouwen. De winst gaat naar het klooster of naar een goed doel.


  • 8bier.jpg
    Ale

    Bieren van hoge gisting noemen de Britten ale. Laag gistende bieren heten lager. Er zijn twee soorten: pale ale, met een lichte kleur en veel hop, en mild ale, de iets donkerder variant met weinig hop.


  • 7bier.jpg
    Amber

    Hoog gegist bier met een karamelachtig, zoetig aroma. Amber kan ook een kleuraanduiding zijn: roodbruin.


  • 6bier.jpg
    Blond bier

    Een licht, vaak Belgisch bier met weinig hop en een relatief hoog alcoholpercentage


  • 5bier.jpg
    Bockbier

    Donker, zwaar en wat zoetig bier dat vroeger aan strenge regels moest voldoen om bockbier te mogen heten. Tegenwoordig valt dat mee en is de brouwer vrij in de keuze van ingrediënten. Elk seizoen kent een eigen bockbier


  • 4bier.jpg
    Evenementenbier

    In voetbalstadions en op Koningsdag krijg je bier waar weinig alcohol in zit. De voordelen: minder kans op door alcohol veroorzaakte agressie en, dat is prettig voor de handel, het verkoopt goed.


  • 3bier.jpg
    Reinheitsgebot

    Oude (1516) Duitse regel die zegt dat bier alleen mag bestaan uit graan, hop en water. Hoewel het eigenlijk niet meer bestaat, brouwen veel Duitse brouwers hun bier nog volgens dit 'Gebot'.


  • 2bier.jpg
    Stout

    Donkere biersoort waarvan het Ierse Guinness in Nederland de bekendste is. Zoet en bitter tegelijk en met een hoog alcoholpercentage


  • 1bier.jpg
    Tripel

    Een tripel heeft meer alcohol dan een gewoon biertje. De smaak is zoet. Tripel staat voor het aantal fases waarin dit bier wordt gegist: de hoofdgisting, dan een tweede en tot slot een nagisting wanneer het in de fles zit. Naast dubbel en tripel bestaat er quadrupel. Dat kent nog een extra gistingsfase.


  • bier.jpg
    Witbier

    Bier dat bovengegist is en zowel tarwe als gerstemout bevat. Vaak voegt de brouwer citrusvruchten en/of kruiden toe. De frisse smaak maakt dat het populair is in de zomer.



Sluiten

INHOUDSOPGAVE
Mis het nieuwe nummer niet!
inhoud_032019.png