RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Schrijfbedrijf Mevrouw van Dale

gina-lin-m27OTMegUyA-unsplash.jpg

Bezig met je lijf: bewaak je grenzen

Wie zich fit, geestelijk gezond én monter wil voelen, moet bewegen. Zoveel is duidelijk. Maar té veel bezig zijn met je lijf, is minder gezond. 

 

4promo3nrs

Gezond eten, lekker bewegen en goed slapen; het is allemaal gezond. We weten het en willen het (bijna) allemaal. De norm – iedere dag een halfuur matig bewegen verkleint de kans op hart- en vaatziekten en diabetes – is inmiddels tot iedereen doorgedrongen. Onder matig bewegen wordt een activiteit verstaan waarbij je hartslag iets omhoog gaat en je ademhaling versnelt, maar praten mogelijk blijft. Kortom: wandelen, fietsen, rustig zwemmen en de wat zwaardere huishoudelijke klussen. Matige beweging hoeft dus niet uitputtend te zijn. Dit dagelijks doen is effectiever dan drie keer per week naar de sportschool gaan en de tussenliggende tijd zittend doorbrengen. 

 

En je wordt er blij van

Beweging is ook gezond voor je welbevinden. Nu zit iedereen weleens een dagje minder goed in zijn of haar vel – ook mensen die genoeg sporten. Een groot Amerikaans onderzoek aan de Universiteit van Yale wees vorig jaar uit dat dat gemiddeld twee dagen per maand het geval is. Wie niet sport, heeft er meer last van, namelijk zo’n drie tot vier dagen. De onderzoekers, die hun resultaten vorig jaar publiceerden in The Lancet Psychiatry keken ook naar deelnemers die eerder een depressie hadden. Bij hen bleek het positieve effect van bewegen nog sterker. Conclusie: van alle dingen die je kunt doen om je geestelijke gezondheid te versterken, blijkt bewegen verreweg het meest effectief.

Maar je kunt ook overdrijven. Bij wie meer dan drie tot vijf keer per week 45 minuten sport, neemt het positieve effect op de geestelijke gezondheid een beetje af. En wie meer dan drie uur per dag sport, blijkt zich geestelijk gemiddeld juist slechter te voelen dan mensen die in het geheel niet sporten. Volgens de onderzoekers kan dit intensieve sporten wijzen op een neiging tot obsessief gedrag, wat weer verband houdt met een slechtere geestelijke gezondheid. 

 

Neem de tijd voor herstel

Niels Goudswaard, psychosomatisch fysiotherapeut en psychomotorisch therapeut bij Vitaalpunt, legt het uit. ‘Sporten is gezond, maar je moet tijd nemen voor herstel. Soms is er niet zozeer méér beweging nodig, maar een betere dosering. Zonder  herstel kan beweging namelijk uitputtend werken en vergroot het stress. Bij te veel stress kan je lichaam niet meer goed reageren. Sommige mensen zitten tegen overspanning aan en gaan zich dan toch nog
even flink inspannen zonder dat ze zorgdragen voor voldoende ontspanning en herstel. Ze willen per se het onderste uit de kan. En dan wordt het ongezond.’ 

 

Niet zo streng zijn voor jezelf

Als je lang wilt leven, kun je beter niet intensief sporten, zei verouderingsexpert David van Bodegom (41) afgelopen september tegen een journalist van de Volkskrant. Voor zijn boek Het geheim van de schildpad onderzocht hij wat we kunnen leren van dieren over zo lang mogelijk leven. Snoeihard werken en intensief sporten horen daar niet bij. Voldoende slaap is net zo belangrijk als voldoende bewegen. Ook Goudswaard zegt: ‘Als je overdag actief bent, moet je ‘s nachts goed herstellen. Te laat naar bed gaan en te vroeg opstaan leidt uiteindelijk tot uitputting. Houd zo veel mogelijk hetzelfde waak-slaapritme aan. Daar gedijen de meeste mensen bij. Wees niet te streng voor jezelf. Focus jezelf niet op een strakke buik of grote spierballen, maar kijk wat je lichaam nodig heeft. Sport ook samen met anderen en maak vooral ook plezier.’



Geheimen van langlevenden

Een van de geheimen van langlevende mensen is dat ze actief zijn. Andere pijlers zijn goede voeding (minder vlees, minder suiker, meer groente, fruit, zaden en noten), beweging, een gezond gewicht, stressmanagement, een gezond slaapritme en het onderhouden van een sociaal netwerk. Investeer in vriendschappen en wees geïnteresseerd. Investeer vooral ook in een vrolijk seksleven.


Laat het geen orthorexia worden

Orthorexia is een – overigens niet officieel erkende – eetstoornis waarbij iemand extreem geobsedeerd door sporten en gezond eten. Mensen met orthorexia waken angstvallig over hun voeding, die altijd supergezond moet zijn. Aan de kwaliteit van het eten meten zij de kwaliteit van hun leven af. Doorgaans vermijden ze bepaalde voedingsmiddelen; naar mate de aandoening voortduurt vaak steeds meer. Vlees, vis, graan, zuivel en vetten worden dan bijvoorbeeld vervangen door (rauwe) groente en fruit. Dit eenzijdige voedings- patroon leidt tot een tekort aan essentiële vetzuren, eiwitten, vitamines en mineralen, en uiteindelijk tot ondergewicht en ondervoeding. De oorzaken van orthorexia zijn vooral psychisch, net als bij andere eetstoornissen, maar erfelijke aanleg en omgevingsfactoren spelen ook een rol. Orthorexia is moeilijker te behandelen naarmate iemand er langer aan lijdt.


Do a silly walk

Wie herinnert zich de beroemde sketch uit de comedyserie Monty Python? Waarin John Cleese als ambtenaar van een fictief Brits departement – The Ministry of Silly Walks – toezicht houdt op de ontwikkeling en subsidiëring van rare loopjes? Onder het mom van ‘alle beetjes helpen’ kun je natuurlijk net als John Cleese naar de bushalte huppelen. Squats doen terwijl je vanaf de bank richting ijskast koerst. Je billen keihard aanspannen als je op een stoel zit in een vergadering. Of voor de televisie. Tandenpoetsen met je ogen dicht, op één been; ook een prima oefening!


Punten tellen voor een goede MET-waarde

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) wordt gehanteerd om in kaart te brengen of iemand voldoende beweegt. In de NNGB tellen alleen fysieke activiteiten mee die langer dan tien minuten achter elkaar worden volgehouden. Om te berekenen welke activiteiten dit precies zijn, gebruikt de NNGB de MET-waarde (Metabolic Equivalent of Task). Die geeft aan hoeveel energie een bepaalde fysieke inspanning kost. Hoe zwaarder de inspanning, hoe hoger de MET-waarde. Een tekst typen terwijl je achter een bureau zit heeft een MET-waarde van 1,8. Ter vergelijking: een potje squash levert een MET-waarde op van 7,3. Poweryoga scoort een 4 en snel traplopen een 8,8. Kijk voor de rekenformule en een overzicht van verschillende soorten bewegingen en hun MET-waarde op voedingscentrum.nl