RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Lara Aerts en Femke van der Laan | Fotografie: Tjitske van Leeuwen

BAII-uitblinken.jpg

Wil je ook uitblinken?

Waarom blinken uitblinkers uit? Aangeboren aanleg zou je zeggen, maar talent is niet genoeg. Nog belangrijker zijn de factoren geluk en het vermogen keihard te kunnen werken. Wil jij ook uitblinken? RADAR+ denkt met je mee.

 

tip1

10.000 uur werken 
Malcolm Gladwell schrijft in zijn boek Uitblinkers dat aangeboren aanleg (een genetisch voordeel) zonder meer handig is om ergens in te kunnen excelleren, maar dat het minder belangrijk is dan de factor geluk: het milieu waarin je wordt geboren en andere externe factoren. Daarnaast is ook het vermogen om hard te kunnen werken en doorzetten cruciaal voor het bereiken van succes. Minimaal tienduizend uur oefenen is er nodig om in de hoogste klasse terecht te komen. Hij haalt in zijn boek neuroloog Daniel Levitin aan, die stelt dat deze tienduizend uur ‘steeds weer opduikt in onderzoek na onderzoek naar componisten, basketbalspelers, schrijvers, schaatsers, concertpianisten, schakers, de beste beroepsmisdadigers en wat je maar wilt.’ Om dus die fantastische schaker te worden – of vooruit: die beroepscrimineel – stelt Gladwell dat je zo’n drie uur per dag of twintig uur per week gedurende tien jaar zult moeten oefenen. Die tijd hebben je hersenen nodig om tot ‘werkelijke beheersing’ te komen.

tip2


Eén portie geluk graag
Gladwell haalt in zijn boek een mooi voorbeeld aan waarmee hij het belang van omgevingsfactoren illustreert. Hij zegt: ‘De hoogste eik in het bos is niet alleen het hoogst omdat hij uit de sterkste eikel is gegroeid, maar omdat er geen andere bomen waren die zijn zonlicht blokkeerden, omdat de bodem eromheen diep en vruchtbaar was, omdat er geen konijn aan zijn schors knabbelde toen hij nog een jong boompje was, en omdat hij niet door een houthakker is omgehakt voordat hij volwassen werd.’ Het gaat dus met name om het bos, en minder om het eikeltje van waaruit de eik ontsproot. Nu een voorbeeld uit de praktijk. Gladwell noemt Bill Gates. Waarom werd juist hij Microsofts topman en de rijkste man op aarde? Volgens Gladwell zat kleine Bill op zijn veertiende, in 1968, op een school die een supermoderne computer aanschafte, waarop hij vanaf dat moment non-stop aan het programmeren was. Hij had dus een enorme voorsprong op al zijn medetalentjes. 



Kleine stapjes
Die tienduizend uur oefenen red je niet in een jaar. Zeker niet als je genoodzaakt bent ze te combineren met werk en gezin. Demotiverend, hè? Beter is het daarom om te werken met kleinere tussendoelen. Dus niet: ik ga Russisch leren spreken, maar: na de zomervakantie begin ik aan een cursus Russisch. Voor het ontwikkelen van je talent is het wel belangrijk om jezelf uit te dagen. Wil je goed kunnen koken? Maak dan niet voor de zoveelste keer een variatie op jouw – natuurlijk fantastische – lasagne, maar begin aan een compleet nieuw gerecht. Schrijfambities? Probeer dan eens iets neer te pennen over een onderwerp waar je werkelijk nog niets vanaf weet. Op die manier verleg je op een realistische manier je grenzen. Wat ook helpt: samen iets nieuws leren. Je motiveert elkaar en je leert van de ander. Sluit je aan bij een club of vereniging, of richt zelf een clubje op van mensen die hun talenten willen uitrollen. 

tip3

Waar klopt je hart sneller van?
Moet je natuurlijk nog wel even ontdekken waarin je zou kunnen excelleren. Of beter gezegd: wat zou je willen leren? In de eerste plaats kan dat een kwestie zijn van uitproberen. Immers, als je nooit achter een piano hebt gezeten, kun je ook niet weten of je het leuk vindt, laat staan of daar je talent ligt. Wat ook kan helpen, is terugkijken: wat vond ik als kind al leuk om te doen? Of kijk naar het heden: van welke dingen word ik nu gelukkig? Wat voelt voor mij niet als een plicht maar waar krijg ik juist energie van? Heb je echt geen flauw idee waar je hart sneller van gaat kloppen of ben je te bescheiden om je eigen talenten te onderkennen? Vraag dan eens aan familie en vrienden waar zij vinden dat je goed in bent, of waarvan ze zien dat jouw ogen gaan schitteren.

Focus
Wat nou als je én drummer én dichter én computerprogrammeur wilt worden? Er zit niets anders op: je zult moeten kiezen. Focus is belangrijk bij het ontwikkelen van een talent. Ook hier geldt namelijk weer het tienduizenduurprincipe: je wordt nooit in alles supergoed, daar heb je simpelweg geen tijd voor.

Stimuleer en faciliteer je kind
Heb jij een kind dat de hele dag door zingt? Of eentje die toch wel verdomd verre sprongen maakt in de achtertuin? Hup, op zangles ermee. En op atletiek met die ander. Misschien wordt het niets, maar zo’n aanleg is belangrijk om te stimuleren. Niemand zegt dat je een schreeuwende pusher moet worden, het gaat erom dat jouw kind de kans krijgt iets met zijn of haar passie te doen. En daar heeft het betrokken ouders bij nodig. Zo geldt in de sportwereld de opdracht aan ouders van potentiële uitblinkertjes: brengen, halen en betalen. Met andere woorden: niet alleen de pupil staat urenlang zwoegen te wachten, ook de ouders kunnen aan de bak.




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
Special over wonen
RA04_4TM5_INHOUD.jpg