RADAR+ Online

Word Abonnee

Tekst: Elles Beijers | Illustratie: Mireille Schaap

RA2_78_Tevreden-79.png

Stop met dat getob

Het streven naar meer, mooier, beter, sneller heeft ons ver gebracht. Ondanks de crisis wonen we nog steeds in een welvarend land. Maar geniet je wel van wat je hebt bereikt? Of zie je alleen de mindere kanten? Geluksmomenten langer laten duren – je kunt het leren.

 

RA2_tevreden_tekst-80

Als de wekker gaat en ik nog drie keer op snooze druk, dan voel ik het al. Of als ik een artikel heb ingeleverd, maar nog uren twijfel over de invalshoek die ik heb gekozen. Of als ik mijn nieuwe spijkerbroek aantrek, waarmee ik nog helemaal in mijn nopjes was in de winkel, en ik besef dat ik toch niet bepaald Kate Moss ben, in die skinny jeans. Allemaal momenten waarop ik word overvallen door een gevoel van ontevredenheid. Het gevoel van: waarom sta ik niet wat eerder op/waarom heb ik mijn research niet wat grondiger gedaan/ waarom ga ik niet wat vaker naar de sportschool? Zo’n bui waardoor mijn mondhoeken gaan hangen en zich een diepe fronsrimpel tussen de wenkbrauwen nestelt.

Het is ook nooit goed
Ik ben overigens niet de enige die regelmatig wenst dat haar leven 180 graden anders was. Een vriendin, die net een wolk van een baby heeft gebaard, ziet best veel nadelen aan dat gezellige gezinsleven, bekent ze. Ze mist de flexibiliteit van haar vroegere leven en ze heeft het gevoel dat ze achterblijft bij haar collega’s, nu ze haar aandacht niet meer fulltime op haar carrière kan richten. Een andere vriendin klappert daarvan met haar oren. Die heeft net haar relatie op de klippen zien lopen, terwijl ze niets liever wil dan huisjeboompje- baby. Dat haar carrière als een speer gaat, zal haar worst wezen. En een derde verkondigde onlangs heel trots dat ze eindelijk een loonsverhoging had gekregen, maar keek prompt niet meer zo blij toen bleek dat haar beste vriendin jaarlijks een hogere bonus bij elkaar harkt dan al haar loonsverhogingen bij elkaar. ‘Waarom heb ik niet naar mijn vader geluisterd,’ klaagde ze tegen mij. ‘Ik had niet zo eigenwijs moeten zijn en tóch rechten moeten gaan studeren. Maar nee, ik wilde zo nodig iets cultureels doen.’

Ontevredenheid zorgt voor vooruitgang
‘Wees blij met wat je hebt’ is een leuke tekst voor op een tegeltje, maar blijkt verdraaid lastig om in de praktijk te brengen. Waarom zijn we toch zo gefocust op alles wat nog niet perfect is, in plaats van te kijken naar wat wel goed gaat? ‘Dat heeft wel degelijk een functie,’ zegt psycholoog Jitske Zengerink. ‘Ontevredenheid zorgt voor vooruitgang en het heeft ons als soort natuurlijk ver gebracht. We zijn mede zover gekomen doordat we kijken naar alles wat anders en beter kan. Bovendien zijn we nou eenmaal sociale wezens, we vergelijken onszelf graag met anderen, omdat het nuttige informatie geeft over waar we staan in de groep. Die feedback hebben we nodig om onszelf te ontwikkelen.’

Maar blijf niet hangen in gemok
Ontevredenheid kan dus een motor zijn voor verandering, een manier om beter je best te doen en meer uit jezelf te halen. Maar het kan natuurlijk ook beperkend werken. ‘Als het nooit goed genoeg is wat je op dit moment al hebt, dan belemmer je jezelf. Dan word je er niet meer door gestimuleerd.’ ‘Hoewel er zoiets bestaat als een gezonde dosis ontevredenheid, is het daarom toch goed om zoveel mogelijk te streven naar een tevreden leven,’ zegt Jitske Zengerink. ‘Train jezelf in het richten van je aandacht op wat goed gaat in je leven. Want wat je aandacht geeft, groeit. Als je alleen maar kijkt naar wat je mist of had kunnen hebben, versterk je die gevoelens juist.’ Of zoals Oprah al eens waarschuwde: ‘What you dwell on, is what you become’. Blijf dus niet te lang hangen in die ontevredenheid, want voor je het weet, staan je mondhoeken permanent naar beneden en gaat die diepe frons tussen je wenkbrauwen nooit meer weg.

 

Lees verder: 4 tips om een tevreden mens te worden!



1. Waardeer wat je hebt
'Ik dacht echt dat ik mijn droomhuis had gevonden. Maar al na een paar maanden begon het te kriebelen,’ zegt Janneke (38), boekhouder. ‘Opeens vond ik de buurt zo rommelig en het daklicht in de badkamer, waar ik eerst zo van genoot, dat zag ik niet eens meer. Ik weet dat het heel verwend klinkt, maar ik zit nu alweer een tijdje stiekem op Funda te kijken naar nieuwe stulpjes.’ We raken veel te snel gewend aan dingen die ons eerst heel gelukkig maakten. Hedonistische adaptatie, noemen psychologen dat. Maar er is iets aan te doen. ‘Een van de manieren om tevreden gevoelens te laten voortduren, is door bewust te waarderen wat je hebt,’ zegt psycholoog Heidi Grant Halvorson in haar Science for Succes-column in het tijdschrift Forbes. ‘Doe je best om stil te staan bij wat goed is in je leven in plaats van het voor lief te nemen. Probeer er echt van te genieten en voel wat het met je doet.’ Voeg daar nog een vleugje dankbaarheid aan toe en je wilt nooit meer een ander huis (of een andere baan, of een andere relatie). ‘Dankbaarheid zorgt ervoor dat je je fortuinlijk voelt vergeleken met je vorige situatie, of met de situatie van anderen. Dat is de manier om je geluk te laten voortduren.’ staar je niet blind op slankere tailles; bedenk wat die vrouwen daarvoor hebben moeten laten net een nieuw huis en alweer op funda aan het kijken? Geniet van wat je hebt (ruimte! licht!).

2. Leer jezelf kennen, weet wat bij jou past
‘Denk je bij het afronden van een project op je werk steevast ontevreden: hmm, dat had ik toch beter moeten doen? Of: ik kan er geen klap van, ik had beter niet op deze baan kunnen solliciteren? Besef dan dat de oorzaak van dit soort gedachten meestal niet in het hier en nu liggen,’ zegt psycholoog Jitske Zengerink. ‘De kans is groot dat er iets wordt getriggerd uit het verleden. Misschien ben je heel prestatiegericht opgevoed, was het voor je ouders niet snel goed. Probeer daarom eens te onderzoeken waar die gedachten eigenlijk vandaan komen. Daardoor ontstaat er ruimte om het anders te doen en hoef je je niet zo volgzaam op te stellen ten opzichte van je ontevredenheid.’ Een ander voordeel van jezelf beter leren kennen is dat je dan weet wat écht bij je past. Daardoor hoef je je niet blind te staren op wat een ander heeft (een betere baan, een slankere taille of een groter huis). ‘Probeer liever te bedenken wat iemand heeft moeten doen en laten om bijvoorbeeld die topfunctie te bemachtigen,’ zegt Zengerink. ‘Heb jij dat ervoor over of vind je dat het eigenlijk niet waard? Als je weet wat bij je past, streef je de juiste doelen na en geef je jezelf wat je werkelijk nodig hebt. Daardoor word je uiteindelijk oprecht gelukkig.’

3. Leer mindful en dus mild omgaan met jezelf
'Ik heb het altijd als ik met mijn financiën bezig ben. Ik ben zo ontevreden over hoeveel ik verdien en waar ik het aan uitgeef,’ zegt Marieke (35), lerares. ‘Ik heb altijd het gevoel dat ik tekortkom en dat ik verstandiger met mijn geld om zou moeten gaan. Wat vervolgens nooit lukt, en daar word ik dan weer heel chagrijnig van.’ Ontevredenheid kan ook een soort gewoonte worden, die je na een tijd niet eens meer opmerkt, of die je maar lastig kunt veranderen. Ben je altijd kritisch over jezelf als je in de spiegel kijkt en denk je dan streng: is die vijf kilo er nou nog niet af? Wat ben ik toch lui! Daar word je geen blijer mens van. Een lesje mindfulness kan hulp bieden bij dit soort innerlijk gefoeter. ‘De kern van mindfulness is opmerkzaamheid,’ zegt mindfulness-trainer Rob Brandsma. ‘Je ontwikkelt een helicopterview. Je ziet jezelf opeens bezig, waardoor je beseft: aha, zo werkt dat bij mij. Je krijgt inzicht in je eigen vastgeroeste patronen en je merkt hoe sterk gewoontes kunnen zijn. Daardoor word je al wat milder naar jezelf. De kunst is om het op te merken zodra je weer in oude patronen vervalt, zoals kattig doen tegen jezelf voor de spiegel. Zodra je opmerkt dat je in een gedachte dreigt te verdwijnen die jou niet helpt, kun je jezelf daar weer uit halen door je even te concentreren op de ademhaling. Daardoor haal je als het ware de naald uit de groef en heb je de mogelijkheid om het anders aan te pakken. Vraag jezelf bewust af: hoe kan ik nu het beste voor mezelf zorgen? Daardoor maak je de scherpe kanten van je ontevredenheid wat zachter.’

4. Heb vertrouwen in je eigen veerkracht
Een verrassende manier om de kunst van het tevreden zijn onder de knie te krijgen, is domweg ouder worden. Hoewel ouderdom met gebreken komt, lijkt dat een gevoel van ‘zo is het goed’ niet in de weg te zitten, blijkt uit onderzoek van het Amerikaanse National Council on Aging. ‘Een van de redenen dat ouderen tamelijk tevreden zijn, is dat ze meer hebben meegemaakt. Daardoor hebben ze meer vertrouwen in hun eigen veerkracht,’ aldus een van de onderzoekers. ‘Als je zowel de grote depressie in de jaren dertig als de Tweede Wereldoorlog hebt overleefd, dan weet je dat je in staat bent om je aan te passen aan wat er daarna ook gebeurt in je leven.’ Bovendien weten ouderen door alles wat ze al hebben meegemaakt over het algemeen hoe belangrijk het is om ook te kijken naar de zonnige kanten van het bestaan. Gelukkig hoef je niet te wachten tot je bejaard bent om dit toe te passen. Leer nu al een en ander in perspectief te plaatsen door je regelmatig af te vragen: ‘Stel dat dit de allerlaatste dag van mijn leven was, zou ik dan ook zo tobben over dat hogere salaris/die snellere auto/die slankere benen? Je zult zien dat je dan pas realiseert wat echt belangrijk is. +




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
inhoud_r2.png