Radar+ Online

Word Abonnee

Tekst: Bart Koetsenruijter | Beeld: Marijn Scheeres

e-bike-.png

Een e-bike is zo suf nog niet

Een elektrische fiets, het klinkt nog steeds suf. Maar dat is de huidige e-bike absoluut niet. Neem de Specialized Turbo. Je moet echt wel wat doen om die 25 tot 45 kilometer per uur te halen, maar gelukkig ook weer niet te veel. En het ziet er goed uit. Niet onbelangrijk.

 

Banner-e-bike

What the f***?’ De jongens met de bontkraagjasjes op hun scooters zijn hooglijk verbaasd. Minzaam hadden ze, staande op de pont, naar de rode fiets gekeken die toch wel vrij hard aan kwam rijden. Tijdens de overtocht deden ze net of ze er niet naar keken, onderwijl steelse blikken werpend op de mountainbike met buitenmodel achteras.

En toen ik aan de overkant wegspoot, gooiden zij hun onbarmhartige vloek eruit. Ik keek om en zag hoe ze een poging waagden me te achterhalen, maar ik heb ze niet meer gezien. De Specialized Turbo waarop ik fietste, is dan ook niet zomaar een fiets. Het is vermoedelijk de snelste fiets van Nederland. Zo snel dat de fabrikant contact op heeft moeten nemen met de Rijksdienst voor het Wegverkeer om de fiets legaal aan het verkeer te laten deelnemen. Hij valt met zijn topsnelheid van 45 km/u onder het snorfietsenreglement, waardoor het hightech ontwerp ontsierd wordt door een blauwe nummerplaat (en je er alleen met (brommer)rijbewijs op mag rijden). Het is de enige smet op een verder volmaakte fiets. Fietsen op de Specialized Turbo is kicken voor gevorderden. Het is geen fiets om rustig om je heen kijkend over een smal fietspad te meanderen. De Turbo is het racemonster onder de e-bikes, met een zo krachtige motor dat langzaam fietsen nauwelijks mogelijk is. Ok., je kunt hem in de eco-stand zetten, dan doe je wat langer met de accu, maar wie eenmaal de turbostand gevoeld heeft, wil niet anders meer. Wie zei hier dat elektrische fietsen saai zijn? De sensatie van de Specialized Turbo is die van snelheid. En die is heel anders dan de sensatie die een ‘doorsnee’ e-bike geeft. Die mag van de wet een motortje hebben dat de berijder ondersteunt tot een maximum snelheid van 25 km/u. Dat is voor mensen die een of meerdere keren per week hun racefiets uit de schuur halen en rondjes rijden van 60-70 kilometer per keer geen uitdaging. Die fietsen op eigen kracht met gemak harder dan die 25 km/u.

Een heerlijke sensatie

De sensatie die de Sparta Ion RX+ biedt is die van gemak. En ook dat is een heerlijke sensatie. Ik fietste een week lang heen en terug naar mijn werk, een kleine 15 kilometer per dag, en het was bepaald geen aangenaam fietsweer: kou en, vooral, veel wind. En waar je normaal gesproken ’s ochtends onderweg met wind mee al kunt balen van het vooruitzicht dat je ’s middags tegen die rotwind in terug moet na een dag werken, keek ik nu al verlangend uit naar de terugweg. Niets lekkerder dan fietsen met wind mee. En dat is wat je doet op de Ion RX+. Dankzij zijn geavanceerde ondersteuning (vijf standen) fiets je altijd superrelaxed. 25 km/u in de hoogste stand of een paar kilometer per uur minder in een lagere stand.

En vragende blikken of vreemde opmerkingen krijg je ook niet meer op een ‘gewone’ e-bike. Blijkbaar is de aanblik vertrouwd. Of mensen zien het niet eens meer. Al is het de vraag of bij harde tegenwind de jaloerse verbazing ooit zal verdwijnen bij al die fietsers die je je hielen laat zien.

Hoe het begon en wat ons nog staat te wachten

Fietsenfabriek Sparta is niet toevallig de best verkopende e-bikefabrikant van Nederland. Het bedrijf uit Apeldoorn is van oudsher een brommerfabriek en schreef geschiedenis met de Spartamet, een fiets met hulpmotor, daterend uit de jaren tachtig van de vorige eeuw. Die fiets, bedoeld voor mensen die om welke reden dan ook zich niet meer op een gewone fiets konden voortbewegen, is legendarisch, hoewel het aantal verkochte fietsen volgens Marco Kalden, marketingmanager van Sparta, eigenlijk helemaal niet zo groot is: ‘Het idee is dat half bejaard Nederland op dat ding heeft rondgereden, maar dat is beslist niet het geval.’ Wat wel het geval is, is dat de Spartamet van doorslaggevende betekenis is geweest voor het imago van de e-bike toen met de ontwikkeling daarvan werd begonnen. Kalden: ‘Het beeld is nog altijd herkenbaar: aan zo’n touwtje trekken en tuffen maar.’ En dat is direct ook het essentiële verschil met een e-bike. Want toen Sparta begon te denken over een elektrische fiets, zoals-ie toen nog heette, werd dat principe losgelaten. Kalden: ‘Niet trappen en toch vooruitkomen werd vervangen door wel trappen en makkelijker vooruitkomen.’ In die zin heeft de Spartamet helemaal niets met de huidige e-bike te maken. Maar het suffe imago van die lagelanden-Solex kleeft desondanks tot op de dag van vandaag aan de e-bike. Niet heel verwonderlijk, want de eerste fietsen ‘met trapondersteuning’ werden aanvankelijk door dezelfde groep mensen gekocht: zij die zich zonder die hulp niet langer op een fiets konden voortbewegen.

En daar waren de fabrikanten zelf debet aan. Zo was Sparta’s eerste e-bike, de Pharos, daterend uit 1998, allerminst een sexy fiets. Kalden: ‘Je zag alles. Er zat een motor op de crank (bij de trapas) er zat een grote batterij achter bij het zadel.’ Dat moest anders. En dus ging Sparta vanaf 1998 denken en werken met een ander uitgangspunt. Kalden: ‘We wilden een fiets die eruit zag als een fiets en die fietste als een fiets.’ En zo verdween de motor naar de wielnaaf en de accu in het frame. En ten slotte werd een systeem bedacht waarbij de motor reageert op de berijder en niet op de beweging. En dat is een klein maar belangrijk verschil. In het laatste geval registreert de motor de beweging (omwentelingen) van de trappers en past daaraan de kracht af die hij geeft ter ondersteuning. In het nieuwe systeem registreert de software de kracht die de berijder uitoefent op de pedalen en past de ondersteuning daaraan aan. Dat resulteert in een veel ‘natuurlijkere’ manier van fietsen. In het geval van Sparta kwam dat alles in 2003 terecht in fietsen die voorzien werden van de aanduiding Ion, zoals de fabrikant de technologie doopte. Batavus en Koga, die net als Sparta tot het Accell-concern behoren, maken ook gebruik van die technologie. Andere merken hebben hun eigen, soortgelijke technologieën. Met de nieuwe technologie verschenen ook nieuwe klanten. Volgens Kalden ‘mensen die een goede fiets wilden kopen en zich afvroegen: zal ik een fiets nemen die beter rijdt dan de vorige of zal ik er een kopen waarop ik bovendien comfortabeler fiets’? Het was het begin van het succesverhaal van de e-bike. Opeens doken ook de woonwerkfietsers op als doelgroep. En bleken de kopers bovendien steeds jonger te worden. Kalden: ‘De groep kopers onder de 50 groeit op dit moment harder dan die boven de 50.’ Intussen gaan de ontwikkelingen door. Volgens Kalden vindt er ‘elk jaar een innovatieslag’ plaats. Dat kan zijn op het gebied van de motor of van de accu, maar het kan ook betrekking hebben op andere toepassingen. Zo is het nu al mogelijk om een hartslagmeter die je tijdens het fietsen om hebt, de mate van trapondersteuning te laten regelen. Kalden: ‘Je stelt dan in dat je continu op een, zeg maar, hartslag van 100 wilt fietsen. De software zorgt er dan voor dat de motor steeds precies zo veel ondersteuning geeft dat je daadwerkelijk continu met een hartslag van 100 fietst, ongeacht je snelheid, tot een maximum uiteraard.’ Ook zijn er al e-bikes met cruise control. Net als bij een auto zet je dan een bepaalde snelheid ‘vast’ waarna de motor precies zo veel ondersteuning geeft dat je continu die snelheid blijft rijden.



Hoe hard rijd je nu?

De regelgeving voor e-bikes is een Europese aangelegenheid. Op dit moment geldt dat een ‘electric power assisted cycle’ (EPAC) niet als motorvoertuig wordt aangemerkt, mits deze aan een aantal criteria voldoet, die natuurlijk alles te maken hebben met de verkeersveiligheid. Eén daarvan is een gemaximeerd vermogen van de motor, van 0,25 kW. Een andere is de snelheidsbegrenzing: de motor moet zijn werk staken als de berijder harder dan 25 km/u gaat. Voldoet een EPAC aan de criteria, dan geldt er geen helmplicht en mag je gebruikmaken van het fietspad. De Turbo van Specialized voldoet niet aan alle criteria. De motor is weliswaar 0,25 kW, maar de snelheid is niet begrensd op 25 maar op 45 km/u. Door een aparte regeling valt de Turbo in Nederland onder de snorfietsenwet, die normaal gesproken de snelheid ook op 25 km/u maximeert. De redenering is, simpel geformuleerd: de motor zorgt voor 25 km/u, de berijder voor de resterende 20 km/u. Hoe dan ook mag de Turbo in Nederland legaal de weg op. En de fietspaden.

Welke fiets moet je kopen?

De e-bike mag zich verheugen in grote belangstelling van testers. Consumentenbond, ANWB, Telegraaf, Plus magazine en Kassa zijn enkele van de organisaties die recentelijk e-bikes testten. Dat lijkt voor een koper handig, maar er is ook wel wat tegenin te brengen. Want zoals je ook niet alle auto’s in één test kunt stoppen, omdat een Fiat 500 nu eenmaal moeilijk te vergelijken is met een Range Rover, kun je inmiddels ook niet meer zomaar alle e-bikes in één test vergelijken. De meeste fabrikanten brengen veel verschillende modellen op de markt, die elk zo hun eigen bestemming hebben: ‘rechtopzitters’ met een naafversnelling en dichte kettingkast voor woonwerkverkeer, stoere transportfietsen voor in de stad, hybride-achtige sportfietsen voor dagtochten en veel, veel meer. Alvorens een testresultaat als uitgangspunt voor de koop van een fiets te nemen, doe je er beter aan je keuze te bepalen aan de hand van je eigen criteria.

* Wil je een stadsfiets of een toerfiets?

* Wil je een geavanceerder ondersteuningssysteem of neem je genoegen met een simpeler en goedkoper?

* Is het gewicht belangrijk, omdat ie bijvoorbeeld vaak op de fietsdrager op de auto mee moet?

* Is de actieradius (de afstand die je met één opgeladen accu kunt fietsen) zo van belang dat je daar extra geld voor wilt uitgeven, of fiets je toch nooit meer dan 35 kilometer achter elkaar?

* Wil je een derailleurversnelling of hecht je meer belang aan de plaatsing van de motor in voor- of achterwiel?

* Ga je ermee in bergachtig gebied fietsen?

* Ga je er elke dag op fietsen?

En zo zijn er nog meer vragen te verzinnen die beter de keuze voor een fiets bepalen dan de testrapporten die nu beschikbaar zijn. De meeste grote fietsmerken (bijvoorbeeld Koga, Gazelle, Sparta, Batavus) hebben op hun website een fietskiezer. Eerst daarmee het model kiezen en dan in de testrapporten checken of het gekozen model er in voorkomt, is zinvoller dan simpelweg de beste koop aanschaffen.+




Deze website maakt gebruik van Cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.